Κανονικό κράτος η Ελλάδα; Τα νούμερα δεν αρκούν
Κάθε λίγους μήνες ξεσπά νέο σκάνδαλο, ο κόσμος θυμώνει, κάποιος δίνει υποσχέσεις και όλα συνεχίζονται όπως πριν. Το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει διαφθορά. Είναι γιατί, μετά από τόσα χρόνια, ακόμα συζητάμε αν θα γίνουμε «κανονική χώρα».
Τα στοιχεία
Στη λίστα της Transparency International για το 2025, η Ελλάδα βρίσκεται στην 56η θέση από 182 χώρες, με βαθμολογία 50 στα 100. Η Δανία, που είναι πρώτη, έχει 89 για όγδοη συνεχόμενη χρονιά. Δηλαδή 39 βαθμούς διαφορά. Παρά την ελαφριά άνοδο, η χώρα μένει ανάμεσα στις πιο αδύναμες της ΕΕ. Αυτό δεν είναι «μικρή καθυστέρηση». Είναι άλλη κατηγορία.
Να σημειώσουμε και την άλλη πλευρά: ο δείκτης μετρά την αντίληψη της διαφθοράς, όχι την ίδια τη διαφθορά. Και η Ελλάδα έχει βελτιωθεί σε σχέση με πριν από μια δεκαετία. Αυτό όμως δεν αλλάζει το συμπέρασμα ότι η απόσταση από τη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη παραμένει μεγάλη.
Τι βγαίνει στο φως
Οι υποθέσεις του ΕΦΚΑ δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό:
- Υπάλληλος συνελήφθη για δωροδοκία, και τα SMS με το θύμα έδειξαν να ζητά τα μισά χρήματα μόλις εγκρίθηκε η αίτηση.
- Στο Αγρίνιο, κύκλωμα με υπαλλήλους, νοσηλεύτριες και γιατρό έπαιρνε χιλιάδες ευρώ για να μεσολαβεί στις επιτροπές. Επτά συλλήψεις και δικογραφία για 34 ακόμη.
- Στην υπόθεση Καμπούρη, εταιρείες μέσω «αχυρανθρώπων» φέρονται να αποφεύγουν τις εισφορές, με ζημιά τουλάχιστον 5 εκατ. ευρώ. Οι κατηγορούμενοι θεωρούνται αθώοι μέχρι την καταδίκη.
Αυτά είναι όσα πιάστηκαν. Το ερώτημα είναι πόσα δεν έφτασαν ποτέ στα δικαστήρια.
Γιατί αργεί η αλλαγή
Επειδή η διαφθορά συμφέρει πολλούς: αυτούς που παίρνουν, αυτούς που δίνουν για να γλιτώσουν, και αυτούς που κοιτάζουν αλλού. Επειδή όταν ο ελεγκτής διαλέγει μόνος ποιον θα ελέγξει, ανοίγει παράθυρο. Επειδή η δικαιοσύνη αργεί τόσο, που η τιμωρία δεν φοβίζει κανέναν. Και επειδή ο πολίτης που καταγγέλλει νιώθει συχνά ότι ρισκάρει περισσότερο από τον ένοχο.
Δεν είμαστε οι μόνοι, αλλά αυτό δεν μας δικαιολογεί
Σκάνδαλα υπάρχουν και στη Δυτική Ευρώπη. Εκεί όμως υπάρχουν ανεξάρτητοι έλεγχοι, γρήγορες δίκες και ψηφιακά συστήματα που αφήνουν ίχνη. Το «και οι άλλοι το κάνουν» είναι το αγαπημένο άλλοθι όσων δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα.
Η άποψη του συντάκτη
Κουραστήκαμε να ακούμε ότι «έτσι είναι η Ελλάδα». Δεν είναι νόμος της φύσης. Είναι επιλογή που κάνουμε κάθε μέρα, είτε δίνοντας «το ευχαριστώ» για να τελειώσει πιο γρήγορα η δουλειά μας, είτε κάνοντας πως δεν βλέπουμε όσα γίνονται δίπλα μας.
Η διαφθορά δεν ζει επειδή υπάρχουν μόνο κακοί υπάλληλοι. Ζει επειδή υπάρχει ανοχή. Όσο ο πολίτης θεωρεί ότι χωρίς γνωριμία δεν γίνεται τίποτα, και όσο ο υπάλληλος ξέρει ότι ο κίνδυνος να πιαστεί είναι μικρός, το σύστημα αναπαράγεται από μόνο του.
Δεν αρκεί να ζητάμε «πιο αυστηρούς νόμους». Έχουμε νόμους. Χρειαζόμαστε έλεγχο που δεν εξαρτάται από τη διάθεση ενός ανθρώπου, δίκες που τελειώνουν όσο η υπόθεση είναι ακόμα ζωντανή, και προστασία για όποιον τολμά να μιλήσει. Και χρειαζόμαστε κάτι που δεν γράφει κανένας νόμος: να πάψουμε να θεωρούμε έξυπνο αυτόν που «τα κανόνισε» και κορόιδο αυτόν που περίμενε τη σειρά του.
Συμπέρασμα
Η Ελλάδα θα γίνει κανονικό κράτος όταν ο έλεγχος δεν θα εξαρτάται από πρόσωπα αλλά από συστήματα, όταν η ποινή θα έρχεται γρήγορα, και όταν ο πολίτης θα πιστέψει ότι δεν χρειάζεται «άκρη» για να εξυπηρετηθεί. Μέχρι τότε, η βελτίωση της βαθμολογίας κατά έναν βαθμό δεν είναι νίκη. Είναι υπενθύμιση του πόσο δρόμο έχουμε ακόμα.
Ερωτήματα προς τους αναγνώστες
- Έχετε βρεθεί ποτέ σε θέση να σας ζητήσουν «κάτι παραπάνω» για μια υπηρεσία που δικαιούστε;
- Αν βλέπατε μια παρανομία στη δουλειά σας, θα την καταγγέλλατε;
- Ποιο θα ήταν το πρώτο πράγμα που θα αλλάζατε στο δημόσιο: ταχύτητα δικαιοσύνης, αυτόματοι έλεγχοι ή αυστηρότερες ποινές;
- Πιστεύετε ότι η Ελλάδα θα πλησιάσει τη Δυτική Ευρώπη μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια;
Γράψτε τη γνώμη σας στα σχόλια.
Πηγές:
Σχόλια0Πατήστε + για να δείτε ή να γράψετε σχόλιο
Γράψτε το σχόλιό σας — μπορείτε να συνδεθείτε με Google, Facebook, X ή ως επισκέπτης. Τα σχόλια ελέγχονται από την ομάδα SAROTIKA.