Εγγύηση ενοικίου: πότε επιστρέφεται και πότε την κρατάνε
Φεύγεις από το σπίτι και ο ιδιοκτήτης κρατά την εγγύηση; Τι επιτρέπεται, τι είναι συνήθης φθορά, η προθεσμία των 6 μηνών και πώς μαζεύεις αποδείξεις.
Στις περισσότερες ενοικιάσεις δίνεις στην αρχή ένα ή δύο ενοίκια ως εγγύηση. Όταν έρθει η ώρα να φύγεις, αρχίζουν οι συζητήσεις: «θα σ' τα δώσω όταν βρω νέο ενοικιαστή», «κρατάω τα μισά για το βάψιμο», «ο τοίχος είχε τρύπες». Μερικές φορές ο ιδιοκτήτης έχει δίκιο, άλλες όχι. Ο Αστικός Κώδικας δεν έχει ειδικό άρθρο για την εγγύηση, έχει όμως σαφείς κανόνες για το πώς παραδίδεις το σπίτι και για ποιες φθορές ευθύνεσαι. Παρακάτω τι ισχύει και τι κάνεις στην πράξη.
Τι είναι η εγγύηση και τι καλύπτει
Η εγγύηση είναι μια εξασφάλιση για τον ιδιοκτήτη. Τον καλύπτει αν, όταν φύγεις, του χρωστάς κάτι από τη μίσθωση. Συνήθως αυτό σημαίνει:
- απλήρωτα ενοίκια
- απλήρωτα κοινόχρηστα ή λογαριασμούς που είχες αναλάβει με το συμφωνητικό
- ζημιές στο σπίτι πέρα από τη συνηθισμένη χρήση
Αν δεν υπάρχει τίποτα από αυτά, τα χρήματα είναι δικά σου. Η εγγύηση δεν είναι «αμοιβή» του ιδιοκτήτη, ούτε πρόστιμο επειδή φεύγεις.
Συνήθης φθορά ή ζημιά; Η πιο συχνή διαφωνία
Ο Αστικός Κώδικας (άρθρο 592) λέει κάτι πολύ απλό: ο ενοικιαστής δεν ευθύνεται για φθορές που οφείλονται στη συμφωνημένη χρήση. Ένα σπίτι που κατοικήθηκε για τρία χρόνια δεν θα είναι ίδιο με την πρώτη μέρα, και αυτό είναι αναμενόμενο. Ταυτόχρονα (άρθρο 599) πρέπει να το παραδώσεις στην κατάσταση που το παρέλαβες, εκτός από αυτή τη φυσιολογική φθορά.
Ενδεικτικά, και πάντα ανάλογα με την περίπτωση:
- Συνήθως θεωρούνται φυσιολογική φθορά: ελαφρύ ξεθώριασμα στη βαφή, σημάδια από έπιπλα στους τοίχους, μικρή φθορά σε πάτωμα από το περπάτημα, πόμολα που χαλάρωσαν με τα χρόνια, μια συσκευή που χάλασε από παλαιότητα
- Συνήθως θεωρούνται ζημιά: σπασμένο τζάμι ή πλακάκι, καμένο πάγκο κουζίνας, πόρτα που ξηλώθηκε, μεγάλες τρύπες ή ζωγραφιές στους τοίχους, λεκέδες από διαρροή που δεν ανέφερες, φθορές από κατοικίδιο
Το ότι το σπίτι «θέλει βάψιμο» μετά από χρόνια κατοίκησης δεν σημαίνει από μόνο του ότι πρέπει να το πληρώσεις εσύ, εκτός αν το συμφωνητικό λέει ρητά κάτι άλλο, για παράδειγμα ότι το παρέλαβες φρεσκοβαμμένο και αναλαμβάνεις να το παραδώσεις βαμμένο.
Μπορώ να μην πληρώσω το τελευταίο ενοίκιο και να «φάει» την εγγύηση;
Είναι η πιο διαδεδομένη πρακτική, αλλά δεν είναι αυτόματο δικαίωμα. Η εγγύηση δεν συμψηφίζεται με το τελευταίο ενοίκιο, εκτός αν το προβλέπει το συμφωνητικό ή αν συμφωνήσει ο ιδιοκτήτης. Αν το κάνεις μονομερώς, ο ιδιοκτήτης μπορεί να ισχυριστεί ότι χρωστάς ενοίκιο, και αν βρει και κάποια ζημιά, η διαφορά μεγαλώνει. Η λύση είναι απλή: ζήτησε γραπτή συμφωνία, έστω ένα μήνυμα, ότι το τελευταίο ενοίκιο συμψηφίζεται με την εγγύηση.
Πότε πρέπει να σου επιστραφεί
Ο νόμος δεν ορίζει συγκεκριμένες μέρες. Η νομολογία δέχεται ότι η απαίτηση για την επιστροφή γίνεται απαιτητή με τη λήξη της μίσθωσης, και ότι τα χρήματα επιστρέφονται αν ο ιδιοκτήτης δεν έχει απαιτήσεις για ενοίκια ή ζημιές. Στην πράξη, ο ιδιοκτήτης χρειάζεται λίγες μέρες για να ελέγξει το σπίτι και τους τελευταίους λογαριασμούς.
Αυτό που δεν στέκει είναι το «θα σ' τα δώσω όταν το νοικιάσω ξανά». Η επιστροφή της εγγύησης δεν εξαρτάται από το αν ο ιδιοκτήτης βρήκε νέο ενοικιαστή.
Οι έξι μήνες που λίγοι ξέρουν
Το άρθρο 602 του Αστικού Κώδικα ορίζει ότι οι αξιώσεις του ιδιοκτήτη για αποζημίωση εξαιτίας φθορών ή μεταβολών στο σπίτι παραγράφονται σε έξι μήνες από τη μέρα που το ανέλαβε πίσω. Με απλά λόγια, ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να εμφανιστεί μετά από δύο χρόνια ζητώντας λεφτά για έναν σπασμένο νεροχύτη. Η παραγραφή δεν «σβήνει» αυτόματα την απαίτηση, πρέπει να την προβάλεις αν χρειαστεί, αλλά είναι ένα πολύ ισχυρό χαρτί.
Υπάρχουν εξαιρέσεις. Για απλήρωτα ενοίκια η παραγραφή είναι μεγαλύτερη, και για ολική καταστροφή του σπιτιού ισχύουν άλλοι κανόνες. Αντίστοιχα, κι εσύ έχεις έξι μήνες από τη λήξη για να ζητήσεις πίσω αναγκαίες δαπάνες που έκανες για το σπίτι (άρθρο 603), όπως μια επείγουσα επισκευή που πλήρωσες εσύ. Η δική σου απαίτηση για την επιστροφή της εγγύησης έχει, κατά τη νομολογία, μεγαλύτερη προθεσμία, αλλά δεν υπάρχει λόγος να περιμένεις.
Πώς προστατεύεσαι από την πρώτη μέρα
- Φωτογραφίες και βίντεο στην παραλαβή, δωμάτιο προς δωμάτιο, με ημερομηνία. Στείλ' τα με email ή μήνυμα στον ιδιοκτήτη, για να υπάρχει κοινή απόδειξη.
- Γράψε στο συμφωνητικό το ποσό της εγγύησης, ότι το πλήρωσες, και αν θα συμψηφιστεί με το τελευταίο ενοίκιο.
- Πλήρωνε με τράπεζα και κράτα τα αποδεικτικά για ενοίκια, εγγύηση και κοινόχρηστα.
- Ενημέρωνε γραπτά για βλάβες όσο μένεις στο σπίτι. Ο ενοικιαστής έχει υποχρέωση να ειδοποιεί έγκαιρα (άρθρο 589), και αυτό σε προστατεύει όταν η βλάβη δεν οφείλεται σε σένα. Το ίδιο ισχύει για θέματα ασφάλειας, όπως ένας λέβητας που χρειάζεται συντήρηση, για το οποίο δες και τον οδηγό μας για το μονοξείδιο του άνθρακα.
Την ημέρα που φεύγεις
- Καθάρισε το σπίτι και άδειασέ το εντελώς. Τα πράγματα που μένουν πίσω δίνουν αφορμή για διαφωνία
- Κάνε κοινή επίσκεψη με τον ιδιοκτήτη και φωτογράφισε ξανά τα πάντα, με ημερομηνία
- Ζήτα να υπογράψει ένα απλό χαρτί: ότι παρέλαβε τα κλειδιά, την ημερομηνία, τις ενδείξεις των μετρητών και, ιδανικά, ότι δεν έχει παρατηρήσεις
- Τακτοποίησε τους λογαριασμούς ρεύματος, νερού και φυσικού αερίου, και κράτα τις τελευταίες ενδείξεις
- Αν σου κρατήσει χρήματα, ζήτα γραπτή εξήγηση: τι ζημιά, και πόσο κοστίζει η αποκατάστασή της, με απόδειξη ή προσφορά τεχνικού
Αν δεν σου την επιστρέφει
- Γραπτό μήνυμα ή email με ήρεμο ύφος: ποσό, ημερομηνία παράδοσης, φωτογραφίες, και ένα εύλογο περιθώριο για την επιστροφή.
- Εξώδικη δήλωση μέσω δικαστικού επιμελητή, αν το μήνυμα δεν φέρει αποτέλεσμα. Συχνά αρκεί για να λυθεί το θέμα.
- Ειρηνοδικείο. Τα ποσά μιας εγγύησης είναι συνήθως μικρά και εκδικάζονται εκεί. Για μικρές διαφορές υπάρχει και απλούστερη διαδικασία, αλλά καλό είναι να μιλήσεις πρώτα με δικηγόρο για το κόστος και τις προθεσμίες.
- Ενώσεις καταναλωτών μπορούν να σε συμβουλέψουν δωρεάν ή με μικρό κόστος για τα επόμενα βήματα.
Η ματιά του SAROTIKA
Οι περισσότερες διαφωνίες για την εγγύηση δεν λύνονται με νόμους αλλά με φωτογραφίες. Όποιος έχει εικόνες από την πρώτη και την τελευταία μέρα, σχεδόν πάντα κερδίζει τη συζήτηση, είτε είναι ενοικιαστής είτε ιδιοκτήτης. Η πρότασή μας είναι πρακτική: δέκα λεπτά με το κινητό στην παραλαβή, ένα μήνυμα στον ιδιοκτήτη με τις φωτογραφίες, και το ίδιο στην παράδοση. Επίσης, μη στηρίζεστε στο «το τελευταίο ενοίκιο είναι η εγγύηση» χωρίς γραπτή συμφωνία. Μοιάζει απλό, αλλά είναι η αφετηρία πολλών παρεξηγήσεων. Και όσο μένετε στο σπίτι, μια καλή σχέση με τον ιδιοκτήτη και τους γείτονες, ακόμη και στα μικρά όπως οι ώρες κοινής ησυχίας, κάνει την αποχώρηση πολύ πιο εύκολη. Αν είστε ενοικιαστής, δείτε και αν δικαιούστε την επιστροφή ενοικίου.
Σημείωση: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά τη συμβουλή δικηγόρου για τη δική σου περίπτωση. Οι όροι του συμφωνητικού σου μπορεί να αλλάζουν όσα περιγράφονται εδώ.
Πηγή: Αστικός Κώδικας, άρθρο 602 – Παραγραφή αξιώσεων εκμισθωτή (Lawspot)

Δημοσίευση σχολίου
Καλώς ήρθατε στη συζήτηση. Γράψτε με σεβασμό — χωρίς διαφημίσεις, spam ή προσωπικές επιθέσεις. Αν εντοπίσατε ανακρίβεια, γράψτε το εδώ: ελέγχουμε και διορθώνουμε το άρθρο. Τα σχόλια δημοσιεύονται με επιμέλεια.