Υπερωρίες και υπερεργασία: πόσο πληρώνονται, τι ισχύει
«Μείνε λίγο ακόμα σήμερα» είναι από τις πιο συνηθισμένες φράσεις σε μαγαζιά, γραφεία και αποθήκες. Το ερώτημα είναι τι γίνεται με αυτές τις επιπλέον ώρες: πληρώνονται, και πόσο; Η απάντηση εξαρτάται από το πόσες ώρες δούλεψες μέσα στην εβδομάδα και από το αν ο εργοδότης τις δήλωσε σωστά. Από τον Οκτώβριο του 2025, με τον νόμο 5239/2025, άλλαξαν και κάποια όρια. Παρακάτω θα βρεις τους κανόνες για τον ιδιωτικό τομέα, ένα παράδειγμα με νούμερα και τι κάνεις αν οι ώρες σου «χάνονται».
Υπερεργασία ή υπερωρία
Οι δύο όροι μοιάζουν, αλλά δεν πληρώνονται το ίδιο. Για εργαζόμενο πλήρους απασχόλησης με συμβατικό ωράριο 40 ωρών σε πενθήμερο:
- Υπερεργασία είναι οι ώρες από την 41η έως την 45η της εβδομάδας. Τις ζητά ο εργοδότης κατά την κρίση του και δεν μετρούν στα όρια των υπερωριών. Στο εξαήμερο η υπερεργασία φτάνει έως την 48η ώρα
- Υπερωρία είναι η εργασία πέρα από τις 45 ώρες την εβδομάδα, ή πέρα από τις 48 στο εξαήμερο. Σε επίπεδο ημέρας, το υπουργείο Εργασίας εξηγεί ότι υπερωρία είναι στην πράξη η 10η έως η 13η ώρα
Με απλά λόγια: η 9η ώρα μιας μέρας είναι συνήθως υπερεργασία, από τη 10η και μετά μιλάμε για υπερωρία.
Πόσο πληρώνεται κάθε ώρα
Οι προσαυξήσεις υπολογίζονται πάνω στο ωρομίσθιο που πραγματικά παίρνεις, όχι στον κατώτατο μισθό:
- Υπερεργασία: ωρομίσθιο συν 20%
- Νόμιμη υπερωρία: ωρομίσθιο συν 40%, έως 4 ώρες την ημέρα και έως 150 ώρες τον χρόνο
- Υπερωρία πέρα από τις 150 ώρες, μόνο με ειδική άδεια του υπουργείου για επείγουσα εργασία: συν 60%
- Παράνομη υπερωρία, δηλαδή χωρίς τις νόμιμες διατυπώσεις: συν 120%
Αν οι ώρες πέφτουν νύχτα, από τις 22:00 έως τις 06:00, προστίθεται και η προσαύξηση νυχτερινής εργασίας 25%. Για Κυριακές και εξαιρέσιμες αργίες η προσαύξηση είναι 75%. Ο τρόπος που συνδυάζονται οι προσαυξήσεις στο εκκαθαριστικό μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τη συλλογική σύμβαση, οπότε εκεί αξίζει να ρωτήσεις το λογιστήριο.
Ένα ακόμη στοιχείο: σύμφωνα με εγκύκλιο του e-ΕΦΚΑ, από τη μισθοδοσία Νοεμβρίου 2025 το ποσό της προσαύξησης για υπερεργασία, υπερωρία, νυχτερινά και αργίες δεν επιβαρύνεται με ασφαλιστικές εισφορές για εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης. Άρα από την προσαύξηση μένουν περισσότερα στην τσέπη σου. Για το πώς βγαίνουν τα καθαρά, δες τον οδηγό για τον υπολογισμό μισθού 2026.
Το 13ωρο: τι επιτρέπεται
Με τον νόμο 5239/2025 το ημερήσιο όριο νόμιμης υπερωρίας ανέβηκε από 3 σε 4 ώρες. Έτσι μπορεί κάποιος να δουλέψει έως 13 ώρες σε έναν εργοδότη: 8 κανονικές, 1 υπερεργασίας και 4 υπερωρίας. Δεν είναι όμως κάτι που γίνεται κάθε μέρα. Πρέπει να τηρούνται:
- 11 συνεχόμενες ώρες ανάπαυσης μέσα σε κάθε 24ωρο
- μέσος όρος έως 48 ώρες την εβδομάδα σε περίοδο τεσσάρων μηνών
- το ετήσιο ανώτατο όριο των 150 ωρών υπερωρίας. Το υπουργείο υπολογίζει ότι αυτό αντιστοιχεί σε έως 37,5 δεκατριάωρα τον χρόνο
Το πιο σημαντικό: η υπερωρία θέλει τη συναίνεσή σου. Ο νόμος γράφει ρητά ότι η άρνηση δεν είναι λόγος απόλυσης, ούτε μπορεί να φέρει βλαπτική μεταβολή ή δυσμενή μεταχείριση. Αν βρεθείς σε τέτοια θέση, δες και τι ισχύει στην απόλυση και την αποζημίωση.
Παράδειγμα με νούμερα
Ας πούμε ότι το ωρομίσθιό σου είναι 8 ευρώ και δουλεύεις πενθήμερο. Μια εβδομάδα κάνεις 40 κανονικές ώρες, μία ώρα παραπάνω κάθε μέρα και μία Πέμπτη μένεις 4 ώρες ακόμη, δηλαδή συνολικά 13 ώρες εκείνη τη μέρα.
- 5 ώρες υπερεργασίας x 9,60 ευρώ = 48 ευρώ
- 4 ώρες νόμιμης υπερωρίας x 11,20 ευρώ = 44,80 ευρώ
- σύνολο επιπλέον, πριν από φόρο: 92,80 ευρώ
Αν οι 4 ώρες δεν είχαν δηλωθεί, θα θεωρούνταν παράνομη υπερωρία και θα οφείλονταν 17,60 ευρώ η ώρα, δηλαδή 70,40 ευρώ αντί για 44,80. Αν πληρώνεσαι με μηνιαίο μισθό, το ωρομίσθιο στην πράξη συνήθως βγαίνει ως μισθός διά 25, επί 6, διά 40. Για μισθό 1.000 ευρώ αυτό δίνει περίπου 6 ευρώ την ώρα.
Πώς ελέγχεις τις ώρες σου
- Εφαρμογή myErgani: με κωδικούς Taxisnet βλέπεις τα στοιχεία της απασχόλησής σου στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Σε κλάδους με ψηφιακή κάρτα εργασίας εμφανίζονται και οι σημάνσεις εισόδου και εξόδου σε σύγκριση με το δηλωμένο ωράριο. Οι ενότητες της εφαρμογής μπορεί να αλλάξουν με τις αναβαθμίσεις
- Χτύπα την κάρτα την πραγματική ώρα, όχι νωρίτερα ή αργότερα επειδή στο ζήτησαν. Η σήμανση είναι η καλύτερη απόδειξη που έχεις
- Εκκαθαριστικό μισθοδοσίας: ζήτα να φαίνονται χωριστά οι ώρες υπερεργασίας και υπερωρίας με το ποσό τους, όχι ένα στρογγυλό «έξτρα»
- Δικό σου αρχείο: σημείωνε ημερομηνίες και ώρες και κράτα μηνύματα όπου σου ζητήθηκε να μείνεις
Αν δεν πληρώνονται
- Ζήτα εξήγηση γραπτά από τον εργοδότη ή το λογιστήριο. Πολλές φορές πρόκειται για λάθος στη μισθοδοσία
- Σύγκρινε myErgani και εκκαθαριστικό. Αν οι ώρες φαίνονται στην κάρτα αλλά όχι στον μισθό, έχεις ισχυρό στοιχείο
- Κάνε καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας. Δες τα βήματα και τα γραφεία στον οδηγό για την καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας
- Συμβουλέψου σωματείο ή δικηγόρο για ποσά που αξίζει να διεκδικηθούν δικαστικά. Μην αφήνεις τα χρόνια να περνούν, γιατί οι μισθολογικές απαιτήσεις παραγράφονται
Η ματιά του SAROTIKA
Η ψηφιακή κάρτα άλλαξε κάτι ουσιαστικό: οι επιπλέον ώρες δεν είναι πια ο λόγος του ενός απέναντι στον λόγο του άλλου, γράφονται κάπου. Αυτό όμως λειτουργεί μόνο αν ο ίδιος ο εργαζόμενος κοιτάζει τι γράφεται. Η πρότασή μας είναι απλή: μία φορά τον μήνα άνοιξε το myErgani, βάλε δίπλα το εκκαθαριστικό και μέτρα. Αν οι αριθμοί δεν ταιριάζουν, ρώτα αμέσως, ευγενικά και γραπτά. Και θυμήσου ότι το 13ωρο είναι δυνατότητα, όχι υποχρέωση. Το «όχι» σε μια υπερωρία είναι δικαίωμα που προστατεύει ο νόμος.
Σημείωση: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά τη συμβουλή δικηγόρου ή λογιστή. Ισχύει για τον ιδιωτικό τομέα και η συλλογική σύμβαση του κλάδου σου μπορεί να προβλέπει ευνοϊκότερους όρους. Τα ποσά στο παράδειγμα είναι ενδεικτικά.
Πηγή: 16 απαντήσεις για το νομοσχέδιο «Δίκαιη Εργασία για Όλους» – Υπουργείο Εργασίας

Δημοσίευση σχολίου
Καλώς ήρθατε στη συζήτηση. Γράψτε με σεβασμό — χωρίς διαφημίσεις, spam ή προσωπικές επιθέσεις. Αν εντοπίσατε ανακρίβεια, γράψτε το εδώ: ελέγχουμε και διορθώνουμε το άρθρο. Τα σχόλια δημοσιεύονται με επιμέλεια.