Βουλγαρία: η προεδρική κάλπη και το ελληνικό συμφέρον
▶ Βίντεο: το επίσημο ρεπορτάζ του Euronews για τον πρώτο γύρο
Σύνταξη SAROTIKA — Άποψη
Η προεδρική αναμέτρηση στη Βουλγαρία δεν είναι μια μακρινή εσωτερική υπόθεση. Για την Ελλάδα, αφορά έναν γείτονα με τον οποίο μοιράζεται σύνορα, εμπορικές διαδρομές και κρίσιμες ενεργειακές διασυνδέσεις. Η Ιλιάνα Γιότοβα και ο πρώην υπηρεσιακός πρωθυπουργός Αντρέι Γκιούροφ περνούν στον δεύτερο γύρο της 1ης Νοεμβρίου. Το αποτέλεσμα παραμένει ανοιχτό. Εκείνο που ήδη διαγράφεται είναι μια σύγκρουση διαφορετικών προσεγγίσεων για τη διεθνή θέση της χώρας, χωρίς αυτό να συνεπάγεται αυτόματα ανατροπή των σχέσεων με την Αθήνα.
Η κάλπη και τα πραγματικά όρια
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της εκλογικής επιτροπής που μετέδωσε το βουλγαρικό πρακτορείο BTA, η Γιότοβα συγκέντρωσε 528.951 έγκυρες ψήφους και ο Γκιούροφ 486.232. Η μεταξύ τους διαφορά δεν επιτρέπει ασφαλείς προβλέψεις για τον τελικό νικητή. Οι ψηφοφόροι που απείχαν, οι μετακινήσεις από αποκλεισμένους υποψηφίους και η δυνατότητα κινητοποίησης των επιτελείων μπορούν να επηρεάσουν αποφασιστικά την επόμενη αναμέτρηση. Συνεπώς, η πρωτιά στον πρώτο γύρο αποτελεί πλεονέκτημα, όχι προεξόφληση επικράτησης.
Χρειάζεται, επίσης, θεσμική ακρίβεια. Η Βουλγαρία δεν εκλέγει μέσω αυτής της διαδικασίας πρωθυπουργό. Ο προεδρικός θεσμός έχει πολιτικό βάρος, αλλά δεν υποκαθιστά την κυβέρνηση και την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Επομένως, η παρουσίαση της κάλπης ως διακόπτη που αλλάζει αμέσως την οικονομική ή εξωτερική πολιτική είναι παραπλανητική. Η πραγματική επίδραση θα εξαρτηθεί από τη συνεργασία ή την αντιπαράθεση μεταξύ των θεσμών, καθώς και από τις συγκεκριμένες αποφάσεις που θα ακολουθήσουν.
Διαφορετικές προσεγγίσεις, κοινές δεσμεύσεις
Η Γιότοβα υποστηρίζει περισσότερο τον διάλογο με τη Μόσχα, ενώ ο Γκιούροφ προβάλλει σαφέστερα δυτικό προσανατολισμό. Αυτή η διαφοροποίηση έχει σημασία σε μια περιοχή όπου ο πόλεμος στην Ουκρανία επηρεάζει ασφάλεια, μεταφορές και ενέργεια. Δεν δικαιολογεί, όμως, μηχανιστικές ταμπέλες περί φίλου ή αντιπάλου της Ελλάδας. Η βουλγαρική συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ δημιουργεί πλαίσιο συνεργασίας που δεν εξαφανίζεται με την αλλαγή ενός προσώπου.
Εκτίμησή μας είναι ότι η Αθήνα ωφελείται περισσότερο από μια προβλέψιμη Σόφια παρά από την προσωπική επικράτηση οποιουδήποτε υποψηφίου. Η καθαρή ευρωπαϊκή τοποθέτηση μπορεί να διευκολύνει τον συντονισμό, αλλά η διπλωματική ρητορική χρειάζεται να μεταφράζεται σε λειτουργική διοίκηση και συνέπεια. Αντίστοιχα, η επίκληση του διαλόγου δεν αρκεί για να χαρακτηριστεί μια πολιτική επικίνδυνη, εφόσον δεν συνοδεύεται από υπονόμευση κοινών δεσμεύσεων ή ανοχή σε εξωτερικές πιέσεις.
Πού μπορεί να κερδίσει η Ελλάδα
Το θετικό σενάριο είναι συγκεκριμένο: πολιτική σταθερότητα, ομαλή διασυνοριακή συνεργασία και συνέχεια στις ενεργειακές και μεταφορικές υποδομές. Μια βουλγαρική ηγεσία που στηρίζει αξιόπιστες εναλλακτικές προμήθειας ενέργειας μπορεί να ενισχύσει τη σημασία των ελληνικών διαδρομών. Παράλληλα, καλύτερος διοικητικός συντονισμός ευνοεί επιχειρήσεις και μεταφορείς εκατέρωθεν των συνόρων. Πρόκειται για δυνητικά οφέλη, όχι για αυτόματο οικονομικό μέρισμα που θα εμφανιστεί μόλις ανακοινωθεί το εκλογικό αποτέλεσμα.
Ο αγωγός IGB λειτουργεί εμπορικά από τον Οκτώβριο του 2022, συνδέοντας Κομοτηνή και Στάρα Ζαγόρα. Αυτή η υφιστάμενη υποδομή δείχνει γιατί η ενεργειακή συνεργασία αποτελεί πραγματικό διακύβευμα και όχι προεκλογικό σύνθημα για τους γείτονες.
Για τη Βόρεια Ελλάδα, ειδικότερα, η σταθερότητα του γείτονα έχει πρακτική διάσταση. Τουρισμός, εξαγωγές και επιχειρηματικές συνεργασίες χρειάζονται προβλεψιμότητα. Η επόμενη προεδρία θα μπορούσε να υποστηρίξει ένα κλίμα συνεννόησης και την πολιτική συνέχεια των διμερών σχέσεων. Ωστόσο, ούτε ο τουρισμός ούτε οι επενδύσεις εξαρτώνται αποκλειστικά από τον πρόεδρο: εισοδήματα, χρηματοδότηση, υποδομές και κυβερνητικές επιλογές παραμένουν καθοριστικά. Η υπερβολική προσωποποίηση της συζήτησης κρύβει αυτούς τους ουσιαστικούς παράγοντες.
Ποιο είναι το αρνητικό σενάριο
Ο σοβαρότερος κίνδυνος δεν είναι μια εκλογική νίκη καθαυτή, αλλά η παράταση της πόλωσης. Αν η αντιπαράθεση για τη Ρωσία μετατραπεί σε μόνιμη θεσμική σύγκρουση, ο περιφερειακός συντονισμός ενδέχεται να δυσκολέψει. Για την Αθήνα, αυτό θα σήμαινε περισσότερη διπλωματική προσπάθεια και ενδεχόμενες καθυστερήσεις σε κοινές πρωτοβουλίες. Δεν υπάρχουν, πάντως, επαρκή στοιχεία ώστε να προεξοφλήσουμε ακύρωση συγκεκριμένου έργου, διμερή κρίση ή οικονομική ζημιά εξαιτίας της επικείμενης κάλπης.
Υπάρχει και ένα χρήσιμο αντίβαρο στην ανησυχία: τα κοινά συμφέροντα συχνά αποδεικνύονται ανθεκτικότερα από τις προεκλογικές δηλώσεις. Ακόμη και πολιτικές ηγεσίες με διαφορετικές διεθνείς ευαισθησίες μπορούν να συνεργάζονται σε εμπόριο, ενέργεια και σύνορα. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να εμπλακεί ως υποστηρικτής υποψηφίου. Χρειάζεται να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους, να ζητήσει συνέχεια στις συμφωνίες και να αξιολογήσει τη νέα προεδρία από τις πράξεις της, χωρίς προκαταβολικές επιταγές εμπιστοσύνης.
Η άποψή μας για την επόμενη μέρα
Το ελληνικό συμφέρον βρίσκεται στη σταθερή ευρωπαϊκή συνεργασία και στην αποφυγή νέων περιφερειακών ρηγμάτων. Μετά την κάλπη, κριτήριο πρέπει να είναι η συνέπεια σε κοινές υποχρεώσεις και πρακτικές δεσμεύσεις. Ούτε πανηγυρισμοί ούτε καταστροφολογία πριν εμφανιστούν πραγματικές αποφάσεις.
.jpg){kind=link}
Σχόλια0Πατήστε + για να δείτε ή να γράψετε σχόλιο
Δημοσίευση σχολίου