Τούρκος πρέσβης: Κάτι περισσότερο από γείτονες, αλλά με ανοιχτό λογαριασμό στο Αιγαίο
Η γλώσσα της συνεργασίας επέστρεψε στο προσκήνιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Όμως το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: μπορεί το καλύτερο κλίμα να μετατραπεί σε πραγματική πρόοδο, χωρίς να θολώσουν οι διαφορετικές θέσεις Αθήνας και Άγκυρας;
Μήνυμα υπέρ της συνεργασίας, αλλά και παραδοχή ότι τα δύσκολα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά, έστειλε ο Τούρκος πρέσβης στην Αθήνα Τσαγατάι Ερτσιγιές, μιλώντας σε δεξίωση για την 103η επέτειο της Τουρκικής Δημοκρατίας.
Όπως καταγράφηκε σε δημοσιεύματα της 29ης Οκτωβρίου 2026, ο πρέσβης τόνισε τους δεσμούς γεωγραφίας, ιστορίας και πολιτισμού των δύο χωρών, λέγοντας ότι Ελλάδα και Τουρκία είναι «κάτι περισσότερο από γείτονες». Αναγνώρισε, όμως, ότι η βελτίωση του κλίματος δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη πρόοδο στα εκκρεμή ζητήματα, ιδίως στο Αιγαίο, και ότι δεν έχει αρχίσει ειδικός διάλογος για τον σκοπό αυτό.
Η προσέγγιση δεν είναι επίλυση
Η διάκριση έχει σημασία. Οι ανοικτοί δίαυλοι, η οικονομική συνεργασία και οι ανθρώπινες επαφές μειώνουν το περιθώριο παρεξηγήσεων και δημιουργούν συμφέρον στη διατήρηση της ηρεμίας. Δεν λύνουν, όμως, από μόνα τους τις διαφωνίες για το τι πρέπει να συζητηθεί και με ποια νομική βάση.
Η Διακήρυξη των Αθηνών της 7ης Δεκεμβρίου 2023, στην οποία αναφέρθηκε ο πρέσβης, προβλέπει πολιτικό διάλογο, θετική ατζέντα και μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Το ίδιο το κείμενο διευκρινίζει ότι δεν αποτελεί διεθνή συμφωνία που δημιουργεί νομικά δεσμευτικά δικαιώματα ή υποχρεώσεις. Είναι επομένως πολιτικό πλαίσιο συνεννόησης, όχι συμφωνία οριοθέτησης.
Διαφορετικές αφετηρίες
Η ελληνική κυβέρνηση προσδιορίζει ως τη μόνη διμερή διαφορά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης. Η Άγκυρα θέτει ευρύτερη ατζέντα, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα χωρικά ύδατα, τον εναέριο χώρο και το καθεστώς στρατιωτικοποίησης νησιών. Πρόκειται για τουρκικές θέσεις τις οποίες η Αθήνα δεν αποδέχεται ως πρόσθετες διμερείς διαφορές.
Αυτή η απόσταση δεν είναι λεπτομέρεια διατύπωσης. Καθορίζει τι μπορεί να περιληφθεί σε μια διαπραγμάτευση και τι θα μπορούσε, εφόσον συμφωνήσουν οι δύο πλευρές, να παραπεμφθεί σε διεθνή δικαιοδοτικό όργανο. Η επίκληση του διεθνούς δικαίου είναι αναγκαία, αλλά δεν αρκεί όταν οι δύο κυβερνήσεις διαφωνούν ακόμη και για το αντικείμενο της συζήτησης.
Η απόσταση ανάμεσα στα λόγια και τις πράξεις
Ο Ερτσιγιές υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν αποτελεί απειλή για την Ελλάδα. Η δήλωση αξίζει να καταγραφεί ως πολιτικό μήνυμα της Άγκυρας, όχι όμως να εκληφθεί άκριτα ως απόδειξη ότι έχουν εκλείψει οι λόγοι ανησυχίας της Αθήνας. Το τουρκικό κοινοβούλιο έχει διατυπώσει από το 1995 απειλή πολέμου σε περίπτωση μονομερούς επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων πέραν των έξι ναυτικών μιλίων στο Αιγαίο.
Κατά την άποψή μας, η αξιοπιστία κάθε ανοίγματος κρίνεται από τη συνέπεια στη συμπεριφορά: αποφυγή απειλών, σεβασμό του διεθνούς δικαίου και σταθερούς μηχανισμούς αποτροπής κρίσεων. Η Αθήνα έχει λόγο να επιμένει στον διάλογο, διατηρώντας ταυτόχρονα σαφείς τις νομικές της θέσεις. Η Άγκυρα, αν επιθυμεί να καταστήσει πειστικό το μήνυμα καλής γειτονίας, οφείλει να το στηρίξει με αντίστοιχες πράξεις.
Η γειτονία είναι δεδομένη· η εμπιστοσύνη όχι. Αυτή οικοδομείται όταν η αποκλιμάκωση αντέχει και στις δύσκολες στιγμές, όχι μόνο στις επετειακές ομιλίες.
Βίντεο: Η συνάντηση στην Αθήνα το 2023
Αρχειακή ενημερωτική εκπομπή του OPEN για την επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα, στις 7 Δεκεμβρίου 2023. Το βίντεο αφορά το ευρύτερο διπλωματικό πλαίσιο και όχι την ομιλία του πρέσβη το 2026.
Δείτε το βίντεο στο YouTube, εάν δεν εμφανίζεται η ενσωμάτωση.
Πηγές τεκμηρίωσης:
Σχόλια0Πατήστε + για να δείτε ή να γράψετε σχόλιο
Γράψτε το σχόλιό σας — μπορείτε να συνδεθείτε με Google, Facebook, X ή ως επισκέπτης. Τα σχόλια ελέγχονται από την ομάδα SAROTIKA.