Ορμούζ: 6.000 ναυτικοί παγιδευμένοι, 24 νεκροί, διπλός αποκλεισμός

Έξι χιλιάδες ναυτικοί, σε περίπου 400 πλοία, ζουν εδώ και σχεδόν οκτώ μήνες μέσα σε έναν κόλπο που έχει μετατραπεί σε πεδίο βολής. Ο επικεφαλής του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) του ΟΗΕ, Αρσένιο Ντομίνγκεζ, προειδοποίησε την Κυριακή ότι η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει «σοβαρή και κρίσιμη», ότι ναυτικοί «συνεχίζουν να χάνουν τη ζωή τους» και ότι κανένα πλοίο δεν πρέπει να περάσει «μέχρι να έχουμε εγγυήσεις». Πίσω από τη δήλωση βρίσκεται η πιο αιματηρή περίοδος του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν για την εμπορική ναυτιλία: 24 πλοία χτυπήθηκαν σε δύο εβδομάδες, δύο πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων βυθίστηκαν, το πετρέλαιο ξεπέρασε τα 100 δολάρια και δύο στρατοί διεκδικούν ταυτόχρονα τον έλεγχο του ίδιου στενού. Στο SAROTIKA συγκεντρώσαμε τα επίσημα στοιχεία του IMO, της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης και των ναυτιλιακών παρατηρητηρίων, εξηγούμε πώς φτάσαμε εδώ — και γιατί για μια χώρα που ελέγχει τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο του κόσμου η ιστορία αυτή δεν είναι ξένη.

Βίντεο: BBC News — η κλιμάκωση των επιθέσεων στα Στενά του Ορμούζ, 15 Οκτωβρίου 2026 (στα αγγλικά).

⚓ Τι ακριβώς είπε ο επικεφαλής του IMO

Ο Αρσένιο Ντομίνγκεζ, Γενικός Γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού — της υπηρεσίας του ΟΗΕ με έδρα το Λονδίνο που θέτει τους κανόνες ασφάλειας της παγκόσμιας ναυτιλίας — μίλησε στο Fox News Digital την Κυριακή 18 Οκτωβρίου. Περιέγραψε έναν «διπλό αποκλεισμό»: από τη μία το Ιράν, που επιτίθεται σε πλοία που διασχίζουν τα Στενά· από την άλλη οι Ηνωμένες Πολιτείες, που από τον Απρίλιο επιβάλλουν ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια. Ανάμεσά τους, «περίπου 6.000 ναυτικοί παραμένουν παγιδευμένοι από την αρχή της σύγκρουσης».

Η σύστασή του είναι η ίδια από τον Ιούλιο: τα πλοία να μη διασχίζουν τα Στενά μέχρι να υπάρξουν εγγυήσεις ασφάλειας. Ο IMO έχει έτοιμο σχέδιο εκκένωσης των 6.000 ναυτικών, εγκεκριμένο από το Συμβούλιό του, αλλά το σχέδιο παραμένει «σε παύση» για λόγους ασφαλείας. Ο Ντομίνγκεζ επισήμανε και έναν παράγοντα που επιδεινώνει τον κίνδυνο: την αύξηση των πλαστών νηολογίων και των ψεύτικων σημαιών σε δεξαμενόπλοια-«σαΐτες» που ρισκάρουν τη διέλευση για να μεταφέρουν φορτία μέσα και έξω από τον Κόλπο, με ευθύνη, όπως είπε, «ανεύθυνων πλοιοκτητών».

Η συνέντευξη δόθηκε αφότου το Ιράν κατέθεσε στον IMO, στις 9 Οκτωβρίου, επιστολή με την οποία κατηγορεί τις αμερικανικές δυνάμεις ότι καταλαμβάνουν επί μακρόν το κανάλι 16 του VHF — τη διεθνή συχνότητα κινδύνου και ασφάλειας — και ότι απευθύνονται σε Ιρανούς ναυτικούς στα περσικά με «απειλητική» γλώσσα, προτρέποντάς τους να εγκαταλείψουν τα πλοία τους. Η επιστολή δεν συνοδευόταν από ηχογραφήσεις ή απομαγνητοφωνήσεις. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) απάντησε ότι ο αποκλεισμός «κοινοποιείται επαγγελματικά σε όλους τους ναυτικούς» και ότι τα πλοία που αρνούνται να συμμορφωθούν λαμβάνουν «πολλαπλές προειδοποιήσεις». Ο Ντομίνγκεζ δεν ανακοίνωσε έρευνα· είπε ότι ο οργανισμός θα εξετάσει αν χρειάζονται αυστηρότεροι κανόνες για τη χρήση του καναλιού, και τόνισε ότι διατηρεί δίαυλο με την Τεχεράνη μέσω διπλωματικής οδού — όχι όμως με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Δεδομένο: Η προειδοποίηση προέρχεται από τον θεσμικά αρμόδιο οργανισμό του ΟΗΕ και επαναλαμβάνει επίσημη θέση που ισχύει από τον Ιούλιο. Εκτίμηση: Το νέο στοιχείο δεν είναι ο αριθμός 6.000 — είναι ότι ο επικεφαλής του IMO μιλά πλέον για «κλιμάκωση» σε μια φάση που η Ουάσιγκτον παρουσιάζει ως «ελεγχόμενη».

This #WorldFoodDay, IMO stands with the @UN family in the global effort to end hunger. Ships carry the food the world depends on, and seafarers must be safe from geopolitical conflicts and free to do their vital jobs. Safe seafarers. Secure shipping. Global food security. 🚢🌾

— International Maritime Organization (@IMOHQ) October 16, 2026

📊 Οι αριθμοί: η χειρότερη περίοδος του πολέμου

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του IMO, έως τις 9 Οκτωβρίου είχαν επιβεβαιωθεί 100 περιστατικά κατά της εμπορικής ναυτιλίας στην περιοχή από την έναρξη του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου, με 24 νεκρούς ναυτικούς. Ο κατάλογος του οργανισμού, ενημερωμένος στις 14 Οκτωβρίου, καταγράφει με όνομα και αριθμό IMO τα πλοία με θύματα: από το SKYLIGHT και το MKD VYOM την 1η Μαρτίου, το MUSSAFAH 2 με τέσσερις νεκρούς στις 6 Μαρτίου, το SETTEBELLO με τρεις τον Ιούνιο, μέχρι το CAPE DAO στις 23 Σεπτεμβρίου, το ON PEACE με δώδεκα τραυματίες στις 5 Οκτωβρίου και το PETRO DOLPHIN με δύο αγνοούμενους στις 11 Οκτωβρίου. Συνολικά, ο IMO υπολογίζει ότι περίπου 20.000 ναυτικοί, λιμενεργάτες και πληρώματα υπεράκτιων εγκαταστάσεων επηρεάζονται στην περιοχή.

Η κλιμάκωση του Οκτωβρίου είναι μετρήσιμη. Η βρετανική υπηρεσία UKMTO κατέγραψε 12 επιθέσεις την εβδομάδα 5–11 Οκτωβρίου — ρεκόρ από την αρχή του πολέμου — με έξι μέσα σε μία μόνο ημέρα, την Κυριακή 11 Οκτωβρίου· η προηγούμενη εβδομάδα είχε δέκα. Ανάλυση των Financial Times, με βάση τις αναφορές της UKMTO και ευρωπαϊκές πηγές ασφαλείας, μέτρησε 24 πλοία που χτυπήθηκαν στο δεκαπενθήμερο έως τις 11 Οκτωβρίου, σχεδόν διπλάσια από τη δεύτερη χειρότερη περίοδο, τις πρώτες δύο εβδομάδες του Μαρτίου, με 13. Στις 14 Οκτωβρίου δύο πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων βυθίστηκαν μετά από πλήγματα· ένα από αυτά, μήκους περίπου 220 μέτρων, βούλιαξε χωρίς να αναφερθούν τραυματισμοί. Και η UKMTO προσθέτει μια σημαντική επιφύλαξη: δυσκολεύεται να καταγράψει τον πραγματικό αριθμό των επιθέσεων, γιατί τα περισσότερα πλοία που δέχονται πλήγμα αρνούνται να το αναφέρουν.

Οι οικονομικές συνέπειες φαίνονται στις ροές. Πριν από τον πόλεμο περνούσαν από τα Στενά περίπου 17,1 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα — το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Τον Σεπτέμβριο, με το σύστημα συνοδευόμενων «κομβόι» που οργάνωσαν οι ΗΠΑ με τις αραβικές χώρες, οι ροές είχαν ανακάμψει στα 15,5 εκατομμύρια. Μετά τη νέα κλιμάκωση έπεσαν στα 11,6 εκατομμύρια την εβδομάδα έως τις 13 Οκτωβρίου, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης Kpler, και μία μόνο ημέρα, στις 11 Οκτωβρίου, μόλις 2,9 εκατομμύρια βαρέλια πέρασαν. Η τιμή του αργού ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι στις 7 Οκτωβρίου.

Δεδομένο: Τρεις ανεξάρτητες πηγές — IMO, UKMTO, Kpler — συγκλίνουν ότι ο Οκτώβριος του 2026 είναι ο πιο επικίνδυνος μήνας της σύγκρουσης για τη ναυτιλία. Εκτίμηση: Η πραγματική εικόνα είναι πιθανότατα χειρότερη από την καταγεγραμμένη, όπως παραδέχεται η ίδια η UKMTO.

Τα Στενά του Ορμούζ τη νύχτα από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό: στο στενότερο σημείο τους έχουν πλάτος 33 χιλιομέτρων και οι λωρίδες κυκλοφορίας μόλις 3 χιλιόμετρα η καθεμία. Φωτογραφία: NASA / Tim Kopra, δημόσιος τομέας, μέσω Wikimedia Commons.

🗺️ Πώς φτάσαμε εδώ: οκτώ μήνες σε δέκα σταθμούς

Η κρίση ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026, με τα πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν και την ιρανική απάντηση που περιλάμβανε το κλείσιμο των Στενών· τα πρώτα πλοία χτυπήθηκαν την 1η Μαρτίου. Στις 8 Απριλίου συμφωνήθηκε με πακιστανική διαμεσολάβηση δεκαπενθήμερη εκεχειρία, αλλά οι συνομιλίες του Ισλαμαμπάντ κατέρρευσαν και στις 13 Απριλίου το αμερικανικό Ναυτικό άρχισε τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών — από τότε ο «διπλός αποκλεισμός». Στις 17 Ιουνίου υπογράφηκε προσωρινό μνημόνιο 14 σημείων που προέβλεπε άνοιγμα των Στενών χωρίς διόδια για 60 ημέρες, άρση του αποκλεισμού και εκκαθάριση των ναρκών. Στο παράθυρο αυτό ο IMO οργάνωσε, από 23 έως 26 Ιουνίου, την εκκένωση 136 πλοίων με περίπου 2.900 ναυτικούς· στις 25 Ιουνίου, μετά από επίθεση σε πλοίο στον Κόλπο του Ομάν, το σχέδιο πάγωσε και δεν ξανάρχισε ποτέ. Στις 8 Ιουλίου οι εχθροπραξίες επαναλήφθηκαν, μετά από νέα χτυπήματα σε πλοία και αμερικανικά αντίποινα.

Στις 24 Ιουλίου η Ύπατη Αρμοστεία Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ χαρακτήρισε την κατάσταση των ναυτικών «σοβαρή ανθρωπιστική κρίση»· στις 28 Αυγούστου ο IMO σημείωσε τους έξι μήνες «αβεβαιότητας». Στις 25 Σεπτεμβρίου η Τεχεράνη πρότεινε, μέσω Κατάρ, σχέδιο «επτά ημερών»: άνοιγμα των Στενών και επανέναρξη των πυρηνικών συνομιλιών, αν οι ΗΠΑ άρουν τον αποκλεισμό και τις κυρώσεις στο πετρέλαιο· ο πρόεδρος Τραμπ το απέρριψε. Στις 4 Οκτωβρίου ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου δήλωσε ότι τα Στενά θα μείνουν κλειστά μέχρι να γίνουν δεκτοί οι όροι, και την ίδια εβδομάδα άρχισε η κλιμάκωση που περιγράψαμε. Στις 8 Οκτωβρίου ο Τραμπ είπε ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτεθούν στο Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου και ότι οι συνομιλίες είναι «παραγωγικές» — ενώ ο αποκλεισμός παραμένει σε πλήρη ισχύ.

Βίντεο: CNN «Quest Means Business» — ο Γενικός Γραμματέας του IMO Αρσένιο Ντομίνγκεζ για την κατάσταση στα Στενά (Σεπτέμβριος 2026, στα αγγλικά).

🧍 Η ζωή των 6.000: «σαν να είσαι στη φυλακή»

Οι ναυτικοί που έμειναν μέσα δεν είναι στρατιώτες. Είναι Ινδοί, Φιλιππινέζοι, Ουκρανοί, Κινέζοι και δεκάδων άλλων εθνικοτήτων εργαζόμενοι σε δεξαμενόπλοια, φορτηγά, πλοία εμπορευματοκιβωτίων και πλοία υποστήριξης, που βρέθηκαν στη λάθος πλευρά ενός στενού όταν άρχισαν οι βολές. Ζουν αγκυροβολημένοι μήνες, κάνοντας συντήρηση, βάρδιες επιτήρησης και ελέγχους φορτίου, με τα συμβόλαιά τους να έχουν λήξει και χωρίς ασφαλή δρόμο επιστροφής. Στον Guardian, τον Αύγουστο, ένας από αυτούς το περιέγραψε ως «φυλακή». Η Ύπατη Αρμοστεία κατέγραψε τον Ιούλιο τουλάχιστον εννέα πλοία με 93 ναυτικούς που είχαν εγκαταλειφθεί από τους πλοιοκτήτες τους — χωρίς υποστήριξη, μισθούς ή επαναπατρισμό — και προειδοποίησε ότι ο αριθμός των 6.000 «δεν είναι εξαντλητικός», καθώς πολλοί σε μικρότερα σκάφη δεν έχουν καν εντοπιστεί.

Ο IMO έχει εκδώσει ειδική εγκύκλιο για τα πιστοποιητικά των ναυτικών που δεν μπορούν να ανανεωθούν, λειτουργεί γραμμές υποστήριξης και δημοσιεύει μαρτυρίες. Ο Ντομίνγκεζ το έθεσε με μία φράση: οι ναυτικοί «δεν είναι εκπαιδευμένοι για μάχη» και δεν ευθύνονται για καμία σύγκρουση.

Δεδομένο: Η εγκατάλειψη πληρωμάτων είναι καταγεγραμμένη από τον ΟΗΕ, όχι ισχυρισμός συνδικάτων. Εκτίμηση: Όσο ο αποκλεισμός διαρκεί, το πρόβλημα των εγκαταλελειμμένων πλοίων θα μεγαλώνει, γιατί για αρκετούς πλοιοκτήτες ένα ακινητοποιημένο πλοίο κοστίζει περισσότερο από όσο αξίζει.

Δεξαμενόπλοιο φορτώνει αργό στον τερματικό σταθμό Αλ Μπάσρα, στον Περσικό Κόλπο (φωτογραφία αρχείου). Πριν από τον πόλεμο περνούσαν από το Ορμούζ 17,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Φωτογραφία: U.S. Navy / Eben Boothby, δημόσιος τομέας, μέσω Wikimedia Commons.

⚔️ Ο «διπλός αποκλεισμός» και οι δύο αφηγήσεις

Στα ίδια νερά ισχύουν δύο αντίθετες εκδοχές της πραγματικότητας. Η CENTCOM, με τον διοικητή της ναύαρχο Μπραντ Κούπερ, υποστηρίζει ότι «οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί εταίροι ελέγχουν τα Στενά»: την εβδομάδα έως τις 17 Οκτωβρίου, λέει, πέρασαν 400 πλοία και 100 εκατομμύρια βαρέλια, ο αποκλεισμός έχει μηδενίσει εξαγωγές ιρανικού αργού αξίας 25 δισ. δολαρίων και 138 εμπορικά πλοία έχουν ανακατευθυνθεί για να επιβληθεί η «αυστηρή συμμόρφωση». Στις 10 Οκτωβρίου αμερικανικές δυνάμεις ακινητοποίησαν φορτηγό πλοίο στον Κόλπο του Ομάν που αγνόησε τις προειδοποιήσεις. Ο εκπρόσωπος της Διοίκησης δήλωσε ότι «η συντριπτική πλειονότητα» των ιρανικών επιθέσεων αποτυγχάνει.

Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστηρίζουν το αντίθετο: ότι τα Στενά είναι υπό ιρανικό έλεγχο και ότι κάθε αμερικανικό πολεμικό που πλησιάζει «θα βυθιστεί». Το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου εκτιμά ότι η Τεχεράνη αναπτύσσει τις αντιπλοϊκές της δυνατότητες για να βελτιώσει τη στόχευση. Και η πολιτική ανάγνωση, όπως τη διατυπώνουν Guardian και FT, είναι ότι το Ιράν εντείνει τα πλήγματα για να αποδείξει ότι μπορεί να κλείσει το στενό πριν από τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, υπονομεύοντας την προσπάθεια του Τραμπ να ρίξει τις τιμές των καυσίμων.

Ανάμεσα στις δύο αφηγήσεις, ο IMO κρατά τη δική του γραμμή: κανένα πλοίο δεν είναι ασφαλές, όποιος κι αν «ελέγχει» το στενό. Οι 24 νεκροί και τα δύο βυθισμένα πλοία του Οκτωβρίου δεν ακυρώνουν τα 400 πλοία που πέρασαν — αλλά δείχνουν τι σημαίνει «έλεγχος» σε ένα στενό 33 χιλιομέτρων απέναντι από ιρανική ακτή.

USS Rafael Peralta (DDG 115) transits regional waters in support of the naval blockade against Iranian ports. As of Oct. 17, CENTCOM forces have redirected 138 commercial vessels to ensure strict compliance.

— U.S. Central Command (@CENTCOM) October 17, 2026

Το αντιτορπιλικό USS Rafael Peralta (DDG-115), που σύμφωνα με τη CENTCOM συμμετέχει στον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών (φωτογραφία αρχείου από δοκιμές). Φωτογραφία: U.S. Navy, δημόσιος τομέας, μέσω Wikimedia Commons.

Βίντεο: CNN — πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων βυθίζεται μετά από επίθεση στα Στενά του Ορμούζ, 14–15 Οκτωβρίου 2026.

🇬🇷 Γιατί μας αφορά

Η Ελλάδα ελέγχει τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο του πλανήτη σε χωρητικότητα και ο ελληνόκτητος στόλος είναι από τους πιο εκτεθειμένους στις διαδρομές του Κόλπου, ιδίως στα δεξαμενόπλοια. Κάθε πλοίο που μένει αγκυροβολημένο μήνες, κάθε ασφάλιστρο πολεμικού κινδύνου που πολλαπλασιάζεται, κάθε πλήρωμα που πρέπει να αντικατασταθεί χωρίς να μπορεί, αφορά ελληνικά γραφεία διαχείρισης και Έλληνες αξιωματικούς. Το δεύτερο επίπεδο είναι το ενεργειακό: η Ελλάδα εισάγει σχεδόν το σύνολο του πετρελαίου της, και ένα Ορμούζ στα 11 αντί για 17 εκατομμύρια βαρέλια σημαίνει βενζίνη, ντίζελ και ναύλους ακριβότερους για όλους. Και το τρίτο είναι θεσμικό: η ελληνική ναυτιλία ήταν ιστορικά από τις πρώτες που ζήτησαν διεθνείς μηχανισμούς προστασίας ναυτικών σε εμπόλεμες ζώνες, από τον πόλεμο Ιράν–Ιράκ της δεκαετίας του 1980 μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα το 2024. Η σημερινή κρίση δοκιμάζει αν αυτοί οι μηχανισμοί λειτουργούν όταν οι δύο αντίπαλοι είναι μια πυρηνική υπερδύναμη και ένα κράτος που ελέγχει τη μία ακτή του στενού.

Η άποψή μας

Υπάρχει μια λέξη που λείπει από όλες τις επίσημες δηλώσεις των δύο πλευρών, και είναι η λέξη «άμαχοι». Οι 6.000 ναυτικοί των Στενών του Ορμούζ είναι ακριβώς αυτό: άμαχοι εργαζόμενοι, που δεν επέλεξαν ούτε τον πόλεμο ούτε τη σημαία του πλοίου τους, παγιδευμένοι επί οκτώ μήνες ανάμεσα σε έναν στρατό που βάλλει εναντίον εμπορικών πλοίων για να αποδείξει ότι ελέγχει ένα στενό, και σε έναν άλλον που αποκλείει λιμάνια για να αποδείξει ότι δεν το ελέγχει ο πρώτος. Και οι δύο έχουν επιχειρήματα. Κανένα από τα δύο δεν εξηγεί γιατί 24 άνθρωποι που έκαναν τη δουλειά τους είναι νεκροί.

Το πιο ενοχλητικό στοιχείο της ιστορίας είναι ότι η λύση για τους ναυτικούς — όχι για τον πόλεμο, για τους ναυτικούς — έχει ήδη δοκιμαστεί και έχει δουλέψει. Σε τέσσερις ημέρες του Ιουνίου, ο IMO έβγαλε από τον Κόλπο 136 πλοία και 2.900 ανθρώπους, με έναν εθελοντικό μηχανισμό που δεν αμφισβητούσε κανένα δικαίωμα ναυσιπλοΐας και δεν ζητούσε από κανέναν να παραδεχθεί τίποτα. Σταμάτησε όχι επειδή απέτυχε, αλλά επειδή κάποιος χτύπησε ένα πλοίο στον Κόλπο του Ομάν. Αυτό που χρειάζεται για να ξαναρχίσει δεν είναι συμφωνία ειρήνης, ούτε συμφωνία για το πυρηνικό, ούτε άρση αποκλεισμού: είναι μια αμοιβαία δέσμευση λίγων ημερών να μη χτυπηθούν συγκεκριμένα, ονομαστικά, πλοία που φεύγουν άδεια. Ότι σε τέσσερις μήνες δύο κυβερνήσεις που δηλώνουν ότι διαπραγματεύονται «παραγωγικά» δεν βρήκαν τρόπο να το συμφωνήσουν, λέει περισσότερα για τις προτεραιότητές τους από οποιαδήποτε ανακοίνωση.

Για την Ελλάδα, η θέση που πρέπει να πάρει είναι απλή και δεν απαιτεί να διαλέξει στρατόπεδο: η ανθρωπιστική εκκένωση των ναυτικών να αποσυνδεθεί ρητά από κάθε άλλη διαπραγμάτευση, να μπει στην ατζέντα του Συμβουλίου του IMO και της ΕΕ ως αυτοτελές ζήτημα, και η χώρα με τον μεγαλύτερο στόλο του κόσμου να είναι αυτή που θα το ζητήσει πρώτη και δυνατότερα. Οι 6.000 δεν χρειάζονται να κερδίσει κάποιος τον πόλεμο. Χρειάζονται να σταματήσουν οι βολές για όσο διαρκεί ένα πέρασμα 33 χιλιομέτρων.

Πηγές: IMO (επίσημη σελίδα παρακολούθησης) · Fox News Digital (συνέντευξη Ντομίνγκεζ)