Γιατί η Νέα Δημοκρατία παραμένει φαβορί για την εξουσία
Σύνταξη SAROTIKA · Άρθρο γνώμης και ανάλυσης · Στοιχεία έως 26 Οκτωβρίου 2026
ΕΡΤnews / ΕΡΤ Α.Ε. — δημόσια τηλεόραση. «Δημοσκόπηση Marc: Προβάδισμα 14 μονάδων της ΝΔ έναντι της ΕΛΑΣ», ανάρτηση 26 Ιουλίου 2026. Παλαιότερο ρεπορτάζ για το δημοσκοπικό προβάδισμα, όχι παρουσίαση των μετρήσεων του Οκτωβρίου ούτε απόδειξη μελλοντικής εκλογικής νίκης. Επίσημο βίντεο.
Η Νέα Δημοκρατία παραμένει το ισχυρότερο σημείο αναφοράς του ελληνικού κομματικού συστήματος, όχι επειδή η κοινωνία έχει πάψει να δυσανασχετεί, αλλά επειδή η δυσαρέσκεια δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε εναλλακτική κυβέρνηση. Αυτή είναι η βασική μας εκτίμηση με τα διαθέσιμα στοιχεία της 26ης Οκτωβρίου 2026. Το προβάδισμά της είναι μετρήσιμο· η ανανέωση της διακυβέρνησής της παραμένει ενδεχόμενο, όχι βεβαιότητα. Όποιος υποστηρίζει ότι αποκλείεται να κυβερνήσει άλλος, συγχέει τη σημερινή πολιτική υπεροχή με ένα ανύπαρκτο δικαίωμα μονιμότητας. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι γιατί οι αντίπαλοί της δυσκολεύονται να μετατρέψουν τη φθορά της σε δική τους προοπτική εξουσίας.
Το προβάδισμα υπάρχει, η αυτοδυναμία όχι
Δεδομένο: στη Metron Analysis, με έρευνα στις 14–20 Οκτωβρίου και δείγμα 1.300 ατόμων, η εκτίμηση ψήφου δίνει 30% στη ΝΔ, 15% στον πολιτικό σχηματισμό ΕΛΑΣ και 13% στο ΠΑΣΟΚ. Η προβολή εδρών δίνει στη ΝΔ 119, όχι τις 151 της αυτοδυναμίας. Πρόκειται για υπολογισμό της εταιρείας πάνω στη συγκεκριμένη μέτρηση, όχι για αποτέλεσμα εκλογών. Η διάκριση αυτή είναι ουσιαστική για μια αξιόπιστη πρόβλεψη. [1]
Στην GPO για το iefimerida, δημοσιευμένη στις 21 Οκτωβρίου, η εκτίμηση είναι 29,4%, 15,7% και 13,1% αντίστοιχα. Δεν συγχέουμε αυτά τα μεγέθη με την πρόθεση ψήφου: στην ίδια GPO η ΝΔ βρίσκεται στο 25,2%. Οι διαφορετικές εταιρείες και μεθοδολογίες δεν προσφέρονται για πρόχειρους μέσους όρους ή βεβαιότητες. [2]
Υπάρχει και μεθοδολογικό όριο: μια μέτρηση αποτυπώνει δηλώσεις σε συγκεκριμένο χρόνο. Η συμμετοχή, οι αναποφάσιστοι και η προεκλογική μετακίνηση μπορούν να αλλάξουν το αποτέλεσμα. Γι’ αυτό αποφεύγουμε να μεταφράσουμε το σημερινό προβάδισμα σε αριθμητική πιθανότητα νίκης.
Εκτίμηση: η απόσταση από κάθε αντίπαλο ξεχωριστά κάνει τη ΝΔ φαβορί για την πρωτιά και ισχυρό υποψήφιο κυβερνητικό κορμό. Δεν αρκεί, όμως, για να αποδείξει ότι μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση μόνη της ή ότι οι υπόλοιποι αδυνατούν να συνεργαστούν.
Η διαμαρτυρία δεν είναι κυβερνητική συμφωνία
Το πολιτικό της πλεονέκτημα βρίσκεται στη διαφορά ανάμεσα στο «να φύγει η κυβέρνηση» και στο «ποιοι θα κυβερνήσουν μαζί». Οι ψηφοφόροι μπορούν να συμφωνούν στην αποδοκιμασία, διαφωνώντας για την οικονομία, την εξωτερική πολιτική, την ηγεσία ή τις συνεργασίες. Το άθροισμα των αντιπολιτευτικών ποσοστών δεν αποτελεί από μόνο του ενιαία πολιτική εντολή.
Η δική μας κρίση είναι ότι εδώ κρίνεται η αντοχή της κυβερνητικής παράταξης: μια γνωστή ομάδα διακυβέρνησης μπορεί να προτιμάται συγκριτικά, ακόμη και χωρίς ενθουσιασμό. Αυτό δεν αποδεικνύει αντικειμενική υπεροχή της πολιτικής της. Περιγράφει το ενδεχόμενο επιλογής του οικείου απέναντι σε μια αβέβαιη εναλλακτική.
Αυτό είναι και το αντίπαλο στοίχημα: να αποδειχθεί ότι διαφορετικές πολιτικές δυνάμεις μπορούν να συμφωνήσουν όχι απλώς στην απομάκρυνση του σημερινού πρωθυπουργού, αλλά σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις που θα εφαρμόσουν την επόμενη ημέρα, χωρίς αλληλοαναιρούμενες υποσχέσεις.
Η αντιπολίτευση χρειάζεται συνεπώς κάτι περισσότερο από καταγγελία: προτεραιότητες, κοστολόγηση, στελέχωση και πειστικό τρόπο λήψης αποφάσεων. Δεν ισχυριζόμαστε ότι τέτοια συμφωνία είναι αδύνατη. Υποστηρίζουμε ότι οι δημοσκοπήσεις δεν πιστοποιούν την ύπαρξή της και ότι χωρίς αυτήν η αριθμητική δυσαρέσκεια παραμένει πολιτικά ασύνδετη.
Ο εκλογικός νόμος ενισχύει, δεν διορίζει
Ο νόμος 4654/2020 προβλέπει μπόνους 20 εδρών για το πρώτο αυτοτελές κόμμα από το 25%, με μία επιπλέον έδρα ανά μισή ποσοστιαία μονάδα και ανώτατο μπόνους 50 εδρών στο 40%. Ο μηχανισμός ευνοεί την πρωτιά, όχι ονομαστικά τη ΝΔ. Εάν προηγηθεί άλλο κόμμα, μπορεί να ωφεληθεί εκείνο.
Επομένως, η πολυδιάσπαση αυξάνει τη στρατηγική αξία της πρώτης θέσης. Δεν εξαφανίζει, ωστόσο, το πρόβλημα της πλειοψηφίας. Η μετατροπή ψήφων σε έδρες εξαρτάται και από τα ποσοστά που μένουν εκτός Βουλής· δεν υπάρχει ένα μαγικό ποσοστό που εξασφαλίζει πάντοτε αυτοδυναμία.
Ούτε οι επαναληπτικές εκλογές εγγυώνται λύση υπέρ του πρώτου. Μπορούν να ενισχύσουν τη συσπείρωση, αλλά μπορούν επίσης να επιταχύνουν νέες συνεργασίες ή μετακινήσεις. Η προσδοκία σταθερότητας λειτουργεί ως πολιτικό επιχείρημα, όχι ως μηχανισμός προεξόφλησης της ψήφου.
Επιπλέον, το άρθρο 37 του Συντάγματος προβλέπει διερευνητικές εντολές όταν δεν υπάρχει απόλυτη πλειοψηφία. Η πρωτιά δίνει προτεραιότητα στη διερεύνηση, όχι αποκλειστική ιδιοκτησία της πρωθυπουργίας. Κυβέρνηση χωρίς τη ΝΔ είναι θεσμικά δυνατή, εφόσον συγκροτηθεί η αναγκαία κοινοβουλευτική στήριξη. Η αντίθετη εντύπωση είναι πολιτικό σύνθημα, όχι συνταγματικός κανόνας.
Η ισχυρότερη ένσταση και το συμπέρασμά μας
Το δυσκολότερο εύρημα για την κυβερνητική πλευρά βρίσκεται στην ίδια GPO: το 68,5% προτιμά αλλαγή κατεύθυνσης αντί της παραμονής της ΝΔ και του Κυριάκου Μητσοτάκη. Παράλληλα, το 64% αναδεικνύει την ακρίβεια ως σημαντικότερο πρόβλημα. Άρα, το προβάδισμα δεν ισοδυναμεί με κοινωνική ικανοποίηση ούτε προσφέρει πολιτική ασυλία. [2]
Αν η οικονομική πίεση ενταθεί, αν ένας αντίπαλος αποκτήσει μεγαλύτερη αξιοπιστία ή αν διαμορφωθεί εφαρμόσιμη προγραμματική συνεργασία, η σημερινή ισορροπία μπορεί να ανατραπεί. Επίσης, η επιθυμία αυτοδύναμης κυβέρνησης δεν σημαίνει υποχρεωτικά προτίμηση για αυτοδύναμη ΝΔ. Η ανάλυση οφείλει να διαχωρίζει αυτές τις απαντήσεις, αντί να τις επιστρατεύει επιλεκτικά.
Το κριτήριο, τελικά, δεν είναι ποιος εμφανίζεται αναπόφευκτος στις τηλεοπτικές συζητήσεις. Είναι ποιος μπορεί να συνδυάσει εκλογική δύναμη, κοινωνική εμπιστοσύνη και βιώσιμη κοινοβουλευτική στήριξη όταν ανοίξουν πραγματικά οι κάλπες και ολοκληρωθούν οι συνταγματικές διαδικασίες.
Συμπέρασμα: σήμερα η ΝΔ διατηρεί το καθαρότερο προβάδισμα για να αποτελέσει τον κορμό της επόμενης κυβέρνησης. Περισσότερο από την απουσία φθοράς, την ευνοεί η δυσκολία συγκρότησης ανταγωνιστικής κυβερνητικής πρότασης. Αυτό είναι ισχυρό πλεονέκτημα, αλλά παραμένει αναστρέψιμο. Η δημοκρατία δεν εγγυάται μόνιμους νικητές· απαιτεί εναλλακτικές που μπορούν να πείσουν και να κυβερνήσουν.
Σχόλια0Πατήστε + για να δείτε ή να γράψετε σχόλιο
Δημοσίευση σχολίου