Μητσοτάκης τρίτη τετραετία: γιατί η «φασαρία» χωρίς αντίπαλο;
Η ερώτηση ακούγεται συχνά σε καφενεία και σε πάνελ: αφού δεν υπάρχει ουσιαστική αντιπολίτευση με σχέδιο, αφού οι εκλογές είναι σε λιγότερο από έναν χρόνο και αφού ο Κυριάκος Μητσοτάκης «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο» θα σχηματίσει κυβέρνηση για τρίτη συνεχόμενη τετραετία, προς τι η τόση φασαρία; Η απάντηση του αναλυτή είναι ενοχλητική για όσους την κάνουν: το δεύτερο μισό της ερώτησης δεν είναι δεδομένο. Η πρώτη θέση της ΝΔ είναι, με τα σημερινά στοιχεία, σχεδόν βέβαιη. Η κυβέρνηση όμως δεν είναι — και εκεί ακριβώς βρίσκεται ο λόγος της «φασαρίας». Παρακάτω, τα δεδομένα της 21ης Οκτωβρίου 2026, ο εκλογικός νόμος που αλλάζει τα πάντα και η άποψή μας.
Βίντεο: ΕΡΤ — Κυριάκος Μητσοτάκης, πρωθυπουργός, συνέντευξη Τύπου στην 90ή ΔΕΘ, 6 Σεπτεμβρίου 2026: «Οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027».
Δεδομένο: τι λένε οι αριθμοί σήμερα
Η τελευταία μέτρηση που δημοσιεύθηκε σήμερα, Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026 (GPO για το iefimerida), δίνει στην εκτίμηση ψήφου ΝΔ 29,4%, ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα 15,7%, ΠΑΣΟΚ 13,1%, ΚΚΕ 9,4%, Ελληνική Λύση 8,5%, Πλεύση Ελευθερίας 4,7%, Φωνή Λογικής 3,8%, ενώ η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού μένει στο 2,6% και η Συμμαχία Ελλήνων στο 2,8%, κάτω από το όριο του 3%. Στην πρόθεση ψήφου η ΝΔ είναι στο 25,2%, από 25,8% τον Σεπτέμβριο. Οι υπόλοιπες εταιρείες της εβδομάδας συμφωνούν στην εικόνα: Marc 30,4% για τη ΝΔ και 15,8% για την ΕΛ.Α.Σ., Opinion Poll 30,3% έναντι 15,9%, Interview 27% έναντι 14,3% στην πρόθεση. Η διαφορά πρώτου–δεύτερου κυμαίνεται από 13 ως 15 μονάδες. Με αυτά τα νούμερα, η πρώτη θέση της ΝΔ δεν αμφισβητείται από καμία μέτρηση — και ως εδώ ο αναγνώστης που έθεσε την ερώτηση έχει δίκιο.
Ο εκλογικός νόμος: γιατί το 30% δεν κάνει κυβέρνηση
Δεδομένο: ο νόμος της ενισχυμένης αναλογικής, που ψήφισε η ίδια η ΝΔ το 2020 και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά τον Ιούνιο του 2023, δίνει στο πρώτο κόμμα μπόνους 20 εδρών αν πιάσει 25%, και μία επιπλέον έδρα για κάθε μισή μονάδα πάνω από αυτό, ως το ανώτατο των 50 εδρών στο 40%. Το 2023 η ΝΔ πήρε 40,56% και 158 έδρες. Με 30% το μπόνους είναι 30 έδρες, όχι 50. Οι προβολές εδρών που δημοσιεύουν οι ίδιες οι εταιρείες είναι αμείλικτες: η Opinion Poll δίνει στη ΝΔ 122 έδρες, η MRB 118, άλλες προβολές του Σεπτεμβρίου 123–126. Η αυτοδυναμία απαιτεί 151. Το κατώφλι της, ανάλογα με το πόσες ψήφοι πάνε σε κόμματα κάτω του 3%, βρίσκεται γύρω στο 37–38%. Ο ίδιος νόμος ισχύει και σε ενδεχόμενες επαναληπτικές εκλογές, άρα δεν υπάρχει «δεύτερη κάλπη με μεγαλύτερο μπόνους» όπως το 2023, όταν η πρώτη έγινε με απλή αναλογική. Με άλλα λόγια: μεταξύ του «πρώτο κόμμα» και του «κυβέρνηση» μεσολαβούν σήμερα περίπου 29 έδρες που κανείς δεν ξέρει από πού θα βρεθούν.
Η αντιπολίτευση: κατακερματισμένη, όχι ανύπαρκτη
Δεδομένο: εδώ ο αναγνώστης έχει εν μέρει δίκιο. Απέναντι στη ΝΔ δεν υπάρχει ένας αντίπαλος, υπάρχουν οκτώ. Ο Αλέξης Τσίπρας ίδρυσε στις 26 Μαΐου 2026 από το Θησείο την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.), η οποία πήρε αμέσως τη δεύτερη θέση αλλά εδώ και δύο μήνες «φρενάρει» γύρω στο 15–16%, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ από τον οποίο αποσχίστηκε μετριέται στο 1,5%. Το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη ανεβαίνει αργά (13,1% από 10,8% τον Ιούλιο) και έχει δεσμευτεί με ομόφωνη απόφαση συνεδρίου ότι δεν θα συγκυβερνήσει με τη ΝΔ «ακόμη και χωρίς Μητσοτάκη», όπως επανέλαβε στη ΔΕΘ και ξανά στις 14 και 20 Οκτωβρίου. Το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού, που τον Ιούλιο μετριόταν στο 7%, έπεσε στο 2,6%. Ο Αντώνης Σαμαράς δεν έχει ανακοινώσει κόμμα, αλλά ο στενός του συνεργάτης Κώστας Ζιώγας έδωσε δημόσια ως «καλή ημερομηνία» την 29η Νοεμβρίου, και η GPO μετρά τη «δυνητική» επιλογή ενός τέτοιου κόμματος στο 10,5% — ψήφοι που, αν υπάρξουν, θα βγουν κυρίως από τη δεξαμενή της ΝΔ. Και πάνω απ’ όλα: στην καταλληλότητα πρωθυπουργού ο «κανένας» (26,5% στην Opinion Poll) απέχει λιγότερο από μία μονάδα από τον Μητσοτάκη (27,4%). Αυτό δεν είναι εικόνα χώρας που «έχει αποφασίσει»· είναι εικόνα χώρας που δεν βρίσκει πού να πάει.
Βίντεο: ΣΚΑΪ — παρουσίαση και ανάλυση της δημοσκόπησης GPO, 21 Οκτωβρίου 2026.
Άρα, γιατί η «φασαρία»;
Για τέσσερις λόγους που δεν έχουν σχέση με το ποιος θα είναι πρώτος. Πρώτον, η αριθμητική: 122 έδρες σημαίνουν ότι τη Δευτέρα μετά τις εκλογές ο πρωθυπουργός θα χρειαστεί είτε 29 βουλευτές άλλου κόμματος είτε δεύτερη κάλπη. Το ΠΑΣΟΚ λέει όχι, το ΚΚΕ και η ΕΛ.Α.Σ. αποκλείονται εξ ορισμού, η Ελληνική Λύση και η Φωνή Λογικής είναι συνεργάτες που η ίδια η ΝΔ δηλώνει ότι δεν θέλει. Ο Μητσοτάκης το ξέρει, γι’ αυτό από τη ΔΕΘ επαναλαμβάνει ότι «κυβέρνηση κάνει το πρώτο κόμμα» και ότι η αυτοδυναμία «είναι εφικτή», θυμίζοντας ότι το 2023 καμία δημοσκόπηση δεν τον έδινε πάνω από 35–36% και πήρε 41%. Δεύτερον, το ημερολόγιο: την 1η Ιουλίου 2027 η Ελλάδα αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Εκλογές την άνοιξη, πιθανές δεύτερες εκλογές τον Μάιο ή τον Ιούνιο και προεδρία χωρίς κυβέρνηση είναι ένα σενάριο που τρομάζει το Μαξίμου περισσότερο από οποιονδήποτε Τσίπρα. Τρίτον, η δεξιά πλευρά: ένα κόμμα Σαμαρά που θα πιάσει το 3% δεν αλλάζει τον νικητή, αλλά αφαιρεί από τη ΝΔ ακριβώς τις μονάδες που τη χωρίζουν από τις 151 έδρες — και γι’ αυτό το Μαξίμου ύψωσε «τείχος» στον πρώην πρωθυπουργό ήδη από τη ΔΕΘ. Τέταρτον, η κοινωνία: στην Opinion Poll το 76,2% θεωρεί ότι η κυβέρνηση καθυστερεί να πάρει μέτρα για την οικονομική πίεση, ενώ η πρόθεση ψήφου της ΝΔ υποχώρησε στο 25,2% από 25,8% τον Σεπτέμβριο. Το 25% δεν είναι «μαξιλάρι»· είναι ένας στους τέσσερις.
Εκτίμηση: τι πιθανότατα θα συμβεί
Εκτίμηση: ο αναγνώστης που λέει «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα κάνει κυβέρνηση» έχει τις πιθανότητες με το μέρος του, αλλά όχι τη βεβαιότητα, και η διατύπωσή του χρειάζεται διόρθωση σε δύο σημεία. Πρώτον, δεν πρόκειται για «τρίτη συνεχόμενη τετραετία» με την έννοια του 2019 και του 2023: οι δύο προηγούμενες ήταν αυτοδύναμες, η τρίτη, αν έρθει, θα έρθει πιθανότατα είτε από δεύτερες εκλογές είτε από συνεργασία που σήμερα κανένας εταίρος δεν αποδέχεται δημόσια. Δεύτερον, η ερώτηση «γιατί τόση φασαρία αφού δεν υπάρχει αντιπολίτευση» αντιστρέφει την αιτιότητα: η φασαρία υπάρχει επειδή δεν υπάρχει αντιπολίτευση ικανή να κυβερνήσει, άρα το μόνο πραγματικό διακύβευμα είναι το πώς θα κυβερνήσει η ΝΔ και με ποιους. Τα τρία σενάρια, με τη σειρά πιθανότητας που τους δίνουμε σήμερα: δεύτερες εκλογές μέσα στην άνοιξη, με τη ΝΔ να ζητά «καθαρή εντολή» και πιθανώς να την παίρνει οριακά· συνεργασία «προγραμματική» με το ΠΑΣΟΚ μετά από μια δεύτερη κάλπη χωρίς αυτοδυναμία, παρά τις σημερινές διαψεύσεις — η ΕΛ.Α.Σ. ήδη καταγγέλλει ότι «το deal έκλεισε»· και, τρίτο και λιγότερο πιθανό, αυτοδυναμία από την πρώτη Κυριακή, που θα απαιτούσε άνοδο επτά–οκτώ μονάδων σε έξι μήνες. Και τα τρία καταλήγουν σε πρωθυπουργό Μητσοτάκη. Κανένα δεν καταλήγει εκεί χωρίς «φασαρία».
Βίντεο: ΕΡΤ — Νίκος Ανδρουλάκης, πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, συνέντευξη Τύπου στη ΔΕΘ, 13 Σεπτεμβρίου 2026: «όχι» σε συγκυβέρνηση με τη ΝΔ.
Η άποψή μας
Η «φασαρία» είναι το πιο υγιές πράγμα που συμβαίνει αυτή τη στιγμή στην ελληνική πολιτική, και όποιος τη βαριέται πρέπει να σκεφτεί την εναλλακτική. Μια χώρα όπου το αποτέλεσμα θεωρείται προεξοφλημένο έξι μήνες πριν την κάλπη είναι χώρα όπου η κυβέρνηση δεν λογοδοτεί, η αντιπολίτευση δεν προετοιμάζεται και οι πολίτες δεν ψηφίζουν — και η αποχή του Ιουνίου 2023, πάνω από 46%, έδειξε πού οδηγεί αυτό. Η ΝΔ σήμερα κυβερνά με 25% πρόθεση ψήφου και 76% δυσαρέσκεια για την ακρίβεια, όχι με το 41% του 2023· το ότι παραμένει πρώτη οφείλεται στο ότι απέναντί της υπάρχουν οκτώ κόμματα που δεν συνεννοούνται, όχι σε δική της δυναμική. Η θέση μας είναι ότι η ευθύνη για το κενό ανήκει εξίσου στην αντιπολίτευση: ένα ΠΑΣΟΚ που προαποκλείει κάθε συνεργασία και μια ΕΛ.Α.Σ. που χτίζεται πάνω σε ένα πρόσωπο αφήνουν τον πρωθυπουργό να παρουσιάζει το δίλημμα «εγώ ή η περιπέτεια» χωρίς κόστος. Αν θέλουν να πάψει η ΝΔ να είναι «η μόνη λύση», πρέπει να προσφέρουν κάποια.
Το αντεπιχείρημα είναι σοβαρό και το καταγράφουμε: οι δημοσκοπήσεις του Οκτωβρίου δεν είναι οι κάλπες του Απριλίου. Το 2023 οι ίδιες εταιρείες υποτίμησαν τη ΝΔ κατά πέντε μονάδες· η δεύτερη κάλπη ενισχύει ιστορικά το πρώτο κόμμα· και το επιχείρημα της «σταθερότητας» με την ευρωπαϊκή προεδρία προ των πυλών μπορεί να μεταφέρει στη ΝΔ ακριβώς τους αναποφάσιστους (15,7%) που της λείπουν. Επίσης, ένα κόμμα Σαμαρά μπορεί κάλλιστα να μείνει στα χαρτιά, όπως έμεινε η «Ελπίδα» της Καρυστιανού. Αν όλα αυτά συμβούν, ο αναγνώστης μας θα δικαιωθεί και η «φασαρία» θα αποδειχθεί θόρυβος. Μέχρι τότε όμως, ο επαγγελματίας αναλυτής οφείλει να λέει τη δυσάρεστη αλήθεια: στην Ελλάδα του Οκτωβρίου 2026 ξέρουμε ποιος θα είναι πρώτος, δεν ξέρουμε ποιος θα κυβερνήσει — και αυτά τα δύο, από το 2023 και μετά, δεν είναι πια το ίδιο πράγμα.
Σχόλια0Πατήστε + για να δείτε ή να γράψετε σχόλιο
Δημοσίευση σχολίου