Μασκ εναντίον Κογκρέσου: ο πλουσιότερος απειλεί τους εκλεγμένους
«Μάχαιραν έδωκας, μάχαιραν θα λάβεις.» Με μια φράση από τα Ευαγγέλια, ο πλουσιότερος άνθρωπος του πλανήτη απάντησε στην είδηση ότι οι Δημοκρατικοί ετοιμάζουν τις επιτροπές του Κογκρέσου για να τον ερευνήσουν αν κερδίσουν τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Δεν μίλησε για δικηγόρους ούτε για υπεράσπιση. Μίλησε για αντίποινα. Δεκατρείς ημέρες πριν από τις κάλπες, ο Ίλον Μασκ δεν προειδοποίησε απλώς μια παράταξη· προειδοποίησε έναν θεσμό. Εξηγούμε τι ακριβώς είπε, τι τον περιμένει και γιατί αυτή η ιστορία δεν μένει στην Ουάσινγκτον.
Βίντεο: The New York Times – ο Ίλον Μασκ ρίχνει εκατοντάδες εκατομμύρια στις ενδιάμεσες εκλογές (Οκτώβριος 2026).
Τι ακριβώς έγραψε και σε τι απαντούσε
Δεδομένο: Στις 20 Οκτωβρίου το Politico δημοσίευσε ρεπορτάζ με τίτλο που δεν άφηνε περιθώρια παρερμηνείας: «Τα σφυριά των Δημοκρατικών έρχονται για τον Ίλον Μασκ». Σύμφωνα με αυτό, πολλές επιτροπές της Βουλής των Αντιπροσώπων σχεδιάζουν ήδη πώς θα μοιράσουν μεταξύ τους τον φάκελο Μασκ: η Επιτροπή Εποπτείας τις πολιτικές δωρεές και το DOGE, η Επιτροπή Εξωτερικών τη διάλυση της USAID, άλλες τα συμβόλαια της SpaceX με τη NASA, τις επιδοτήσεις της Tesla και την υπόθεση του Starshield στην Ουκρανία. Η βουλευτής Ζόι Λόφγκρεν μίλησε για «εκπληκτικό» αριθμό συγκρούσεων συμφερόντων· ο Γκρεγκ Μικς, επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών, για «πλήρη λογοδοσία για τη ζημιά που προκάλεσαν ο κ. Μασκ και το DOGE».
Την επομένη, 21 Οκτωβρίου, στις 16:22 ώρα Γκρίνουιτς, ο Μασκ απάντησε από τον δικό του λογαριασμό στη δική του πλατφόρμα, πάνω από τον σύνδεσμο του Politico: «Όποιος ζει με το σπαθί, πεθαίνει με το σπαθί. Όσοι ανοίγουν μέτωπο μαζί μου πρέπει να καταλάβουν ότι θα βρω ποιος πραγματικά κινεί τα νήματα και θα πάω να τους βρω, όχι μόνο τις μαριονέτες τους…». Λίγο νωρίτερα, σε άλλη απάντηση, είχε γράψει ότι η δημοσιογράφος Κάρα Σουίσερ «μάλλον θέλει πολύ να πάει φυλακή». Δεν είναι, δηλαδή, μια παρεξηγημένη φράση· είναι μοτίβο ημέρας.
Η ανάρτηση του Ίλον Μασκ στο X, 21 Οκτωβρίου 2026.
Εκτίμηση: Η λέξη-κλειδί δεν είναι το «σπαθί», είναι οι «μαριονέτες». Ο Μασκ δεν λέει «θα αντικρούσω τις κατηγορίες»· λέει ότι οι εκλεγμένοι βουλευτές που ασκούν τη συνταγματική τους αρμοδιότητα εποπτείας είναι κούκλες και ότι εκείνος θα κυνηγήσει τους «πραγματικούς» κουκλοπαίχτες. Είναι η γλώσσα της συνωμοσίας ντυμένη με Γραφή, και προέρχεται από έναν άνθρωπο που ελέγχει το κύριο μέσο με το οποίο η αμερικανική πολιτική τάξη μιλά στον κόσμο.
Γιατί τον φοβούνται και γιατί τον κυνηγούν
Δεδομένο: Ο Μασκ είναι ο μεγαλύτερος γνωστός χρηματοδότης αυτών των ενδιάμεσων εκλογών. Σύμφωνα με τις δηλώσεις στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εκλογών, από τον Ιούλιο έχει διαθέσει πάνω από 276 εκατομμύρια δολάρια σε Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους, επιτροπές και στο δικό του America PAC. Στο Τέξας στηρίζει ανοιχτά τον Κεν Πάξτον για τη Γερουσία και επιτίθεται προσωπικά στον Δημοκρατικό αντίπαλό του Τζέιμς Ταλαρίκο, τον οποίο την ίδια ημέρα αποκάλεσε «creep», ανατριχιαστικό τύπο. Οι Ρεπουμπλικανοί ελέγχουν σήμερα και τα δύο σώματα· οι προβλέψεις δίνουν στους Δημοκρατικούς τουλάχιστον τη Βουλή. Όποιος έχει την πλειοψηφία, έχει τα «σφυριά»: τις προεδρίες των επιτροπών, τις ακροάσεις και τις κλητεύσεις με ισχύ νόμου.
Ο φάκελος που θα ανοίξει είναι βαρύς. Το DOGE, η «Υπηρεσία Κυβερνητικής Αποδοτικότητας» που ο Μασκ διηύθυνε το 2025, έσπρωξε έξω από το ομοσπονδιακό Δημόσιο κοντά 300.000 εργαζομένους και διέλυσε την USAID. Τον Αύγουστο του 2026 το Γενικό Λογιστήριο των ΗΠΑ (GAO), ανεξάρτητη ελεγκτική αρχή του Κογκρέσου, εξέτασε τα 110 δισεκατομμύρια δολάρια «εξοικονόμησης» που διαφήμιζε το DOGE στον «Τοίχο των Αποδείξεων» και βρήκε ότι δεν στέκουν: από τις 13.476 συμβάσεις που φέρονταν ως ακυρωμένες, για 2.503 δεν είχε γίνει καμία ενέργεια ακύρωσης· τα 113 εκατομμύρια από μισθώσεις ήταν στην πραγματικότητα 53,5. Οι Δημοκρατικοί της Επιτροπής Εσωτερικής Ασφάλειας ζήτησαν ήδη από τον Σεπτέμβριο να καταθέσει ενόρκως. Και το Politico σημειώνει ακόμη έναν πιθανό μάρτυρα: την Άσλεϊ Σεντ Κλερ, πρώην influencer του κινήματος MAGA, με την οποία ο Μασκ έχει παιδί.
Το Starshield και η Ουκρανία: ο πιο επικίνδυνος φάκελος
Δεδομένο: Η πιο φρέσκια και πιο βαριά υπόθεση δεν αφορά χρήματα, αφορά πόλεμο. Στις 14 Οκτωβρίου, χωρίς προειδοποίηση, επιβλήθηκε όριο ταχύτητας στο Starshield, τη στρατιωτική εκδοχή του Starlink που χρησιμοποιεί η Ουκρανία: η σύνδεση κόβεται όταν το τερματικό κινείται πάνω από 160 χιλιόμετρα την ώρα, δηλαδή ακριβώς όσο πετούν τα ουκρανικά drones κρούσης και αναχαίτισης. Αποτέλεσμα, κατά το Associated Press, drones που έγιναν «ουσιαστικά άχρηστα» ή αναγκάστηκαν να πετούν αργά, εύκολος στόχος για τους Ρώσους. Ο Μασκ απάντησε την ίδια ημέρα ότι τα συστήματα Starshield «ανήκουν και ελέγχονται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ» και ότι κάθε όριο «αποφασίζεται από τον αμερικανικό στρατό και τελικά από τον Πρόεδρο».
Στις 20 Οκτωβρίου η Wall Street Journal, επικαλούμενη Αμερικανούς αξιωματούχους, έγραψε το αντίθετο: την επιβράδυνση τη διέταξε ο ίδιος ο Μασκ, και η απόφαση προκάλεσε πανικό στο Κίεβο και σύγχυση μέσα στην ίδια την κυβέρνηση Τραμπ. Ο Πρόεδρος είχε δηλώσει «δεν ήμουν εγώ, και δεν νομίζω ότι ήταν ο Ίλον» και αργότερα ότι «θα ήθελε να μάθει» ποιος ευθύνεται. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ είπε ότι το Πεντάγωνο δεν έδωσε καμία οδηγία και πρόσθεσε ότι «η Starlink έχει τη δυνατότητα να παίρνει αποφάσεις για τους όρους χρήσης της». Η SpaceX δεν απάντησε στην εφημερίδα.
Εκτίμηση: Αν το ρεπορτάζ της WSJ επιβεβαιωθεί, ένας ιδιώτης άλλαξε τους όρους ενός πολέμου μέσα σε ένα απόγευμα, χωρίς εντολή του αρχιστράτηγου και με τον υπουργό Άμυνας να σηκώνει τους ώμους. Αυτό δεν είναι «σύγκρουση συμφερόντων», είναι κενό εξουσίας. Και είναι ο λόγος που η απειλή του Μασκ προς τους βουλευτές έχει βάρος: δεν απειλεί με λόγια κάποιος που δεν έχει μοχλούς.
Βίντεο: NPR – ρεκόρ χρηματοδότησης στις ενδιάμεσες εκλογές, με τον Μασκ στην κορυφή των δωρητών.
Τι μπορεί πραγματικά να του κάνει το Κογκρέσο
Δεδομένο: Μια επιτροπή της Βουλής δεν δικάζει και δεν φυλακίζει. Μπορεί όμως να κλητεύσει έγγραφα και πρόσωπα, να υποχρεώσει σε ένορκη κατάθεση και να παραπέμψει για περιφρόνηση του Κογκρέσου ή ψευδορκία στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, το οποίο ελέγχει η κυβέρνηση Τραμπ. Μπορεί επίσης να κάνει κάτι που για έναν επιχειρηματία με δημόσια εισηγμένες εταιρείες πονάει περισσότερο από οποιαδήποτε δίωξη: να βάλει στο φως, υπό όρκο και σε ζωντανή μετάδοση, τα εσωτερικά της SpaceX, της Tesla και του X, από τα συμβόλαια με τη NASA ως την πρόσβαση του DOGE σε δεδομένα της Κοινωνικής Ασφάλισης.
Εκτίμηση: Ο Μασκ το ξέρει. Γι' αυτό η απάντησή του δεν είναι νομική αλλά αποτρεπτική: προσπαθεί να ανεβάσει το κόστος της έρευνας πριν καν ξεκινήσει. Τα εργαλεία του είναι τρία και τα έχει ξαναχρησιμοποιήσει. Το χρήμα, για να χρηματοδοτήσει αντιπάλους όσων τον ερευνούν στις επόμενες προκριματικές. Η πλατφόρμα, που ρυθμίζει τι βλέπουν εκατοντάδες εκατομμύρια χρήστες και όπου ο ίδιος είναι ο πιο ακολουθούμενος λογαριασμός. Και η πρόσβαση στον Πρόεδρο, με τον οποίο μάλωσε δημόσια το καλοκαίρι του 2025, ανακοίνωσε δικό του κόμμα και τελικά επέστρεψε ως ο μεγαλύτερος χρηματοδότης του κόμματός του. Το ερώτημα δεν είναι αν μπορεί να «πάει να τους βρει». Είναι αν η αμερικανική δημοκρατία έχει αντισώματα απέναντι σε έναν πολίτη που διαθέτει ταυτόχρονα το πορτοφόλι, το μεγάφωνο και τον δορυφόρο.
Το αντεπιχείρημα: μήπως οι Δημοκρατικοί κάνουν ακριβώς αυτό που καταγγέλλουν;
Δεδομένο: Το Politico δεν κρύβει ότι οι Δημοκρατικοί «εδώ και καιρό έχουν βάλει στο μάτι» τον Μασκ και ότι το κίνητρο είναι και πολιτικό: είναι ο μεγαλύτερος δωρητής των αντιπάλων τους. Ένα μέρος της λίστας, ιδίως η πρόθεση να κληθεί ως μάρτυρας η μητέρα του παιδιού του, μυρίζει περισσότερο θέαμα παρά εποπτεία. Η συντηρητική πλευρά απαντά ότι το DOGE άγγιξε συμφέροντα που τρέφονταν από τη σπατάλη, και ότι η «λογοδοσία» είναι εκδίκηση με άλλο όνομα.
Εκτίμηση: Το αντεπιχείρημα έχει δόση αλήθειας και πρέπει να ειπωθεί. Αν οι Δημοκρατικοί μετατρέψουν την εποπτεία σε ριάλιτι, θα χάσουν την ηθική υπεροχή που τους δίνει σήμερα η έκθεση του GAO. Αλλά υπάρχει μια θεμελιώδης ασυμμετρία που ο Μασκ προσπαθεί να θολώσει: οι επιτροπές αντλούν την εξουσία τους από ψηφοφόρους και από το Σύνταγμα, και μπορούν να χάσουν και τα δύο στις επόμενες κάλπες. Ο Μασκ αντλεί τη δική του από την περιουσία του, και κανείς δεν τον ψηφίζει. Όταν ο πρώτος υπερβάλλει, υπάρχει διορθωτικός μηχανισμός. Όταν ο δεύτερος απειλεί, ο μηχανισμός είναι ακριβώς αυτός που απειλεί.
Γιατί μας αφορά: η Ευρώπη, η Ελλάδα και το 2027
Δεδομένο: Ο Μασκ έχει ήδη ανοιχτό μέτωπο με την Ευρώπη. Στις 5 Δεκεμβρίου 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε στο X το πρώτο πρόστιμο στην ιστορία του Κανονισμού Ψηφιακών Υπηρεσιών (DSA), 120 εκατομμύρια ευρώ, για το παραπλανητικό «μπλε σήμα», το αδιαφανές μητρώο διαφημίσεων και τον αποκλεισμό των ερευνητών από τα δημόσια δεδομένα. Το X, η X.AI και ο ίδιος προσέφυγαν στο Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ τον Φεβρουάριο, και στις 24 Σεπτεμβρίου 2026 η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών ζήτησε να παρέμβει στη δίκη υπέρ της εταιρείας. Ο Έλληνας πρωθυπουργός, από το βήμα του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του 2025, ήταν από τους πρώτους Ευρωπαίους ηγέτες που ζήτησαν ενιαία ευρωπαϊκή «ψηφιακή ενηλικίωση» για την πρόσβαση των ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα. Και η Ελλάδα μπαίνει σε προεκλογικό έτος, με κάλπες την άνοιξη του 2027 και με το X να είναι, de facto, η κεντρική αρένα της ελληνικής πολιτικής αντιπαράθεσης.
Εκτίμηση: Αυτό που βλέπουμε στην Ουάσινγκτον είναι γενική πρόβα. Αν ο ιδιοκτήτης της πλατφόρμας θεωρεί θεμιτό να απειλεί βουλευτές της χώρας του επειδή τον ελέγχουν, δεν υπάρχει κανένας λόγος να φανταστούμε ότι θα σταθεί με μεγαλύτερο σεβασμό απέναντι σε μια Επιτροπή στις Βρυξέλλες ή σε ένα κοινοβούλιο στην Αθήνα. Το ελληνικό πολιτικό σύστημα, που έχει μεταφέρει το σύνολο σχεδόν της δημόσιας αντιπαράθεσής του σε μια ιδιωτική αμερικανική εφαρμογή, θα πρέπει να αναρωτηθεί τι θα κάνει τη μέρα που ο αλγόριθμος ή ο ιδιοκτήτης θα αποφασίσουν να «βρουν ποιος κινεί τα νήματα» και εδώ.
Η άποψή μας: Ο Ίλον Μασκ έχει κάθε δικαίωμα να υπερασπιστεί τον εαυτό του, να ξοδέψει τα χρήματά του όπως επιτρέπει ο νόμος και να πει ότι οι έρευνες είναι πολιτικά κίνητρα. Δεν έχει το δικαίωμα να πει σε εκλεγμένους αντιπροσώπους ότι, αν κάνουν τη δουλειά τους, θα «πάει να τους βρει». Αυτή η φράση, από αυτό το στόμα και από αυτή την πλατφόρμα, είναι η πιο ωμή διατύπωση ενός προβλήματος που η Δύση αναβάλλει επί μία δεκαετία: τι γίνεται όταν ένας ιδιώτης γίνεται πιο ισχυρός από τους θεσμούς που υποτίθεται ότι τον ελέγχουν. Για εμάς στην Ελλάδα, η απάντηση δεν είναι να ξεσηκωθούμε εναντίον ενός ανθρώπου, αλλά να πάψουμε να προσποιούμαστε ότι τα κοινωνικά δίκτυα είναι ουδέτερη πλατεία. Είναι ιδιωτική περιουσία με ιδιοκτήτη που έχει απόψεις, συμφέροντα και, όπως είδαμε στις 21 Οκτωβρίου, διάθεση για αντίποινα. Η επόμενη ελληνική Βουλή θα κληθεί να εφαρμόσει τον DSA στην πράξη, να προστατεύσει τα παιδιά που ο ίδιος ο πρωθυπουργός λέει ότι κινδυνεύουν, και να μην αφήσει την προεκλογική περίοδο του 2027 να κριθεί από το τι αποφασίζει ένας αλγόριθμος στο Τέξας. Αν η Αμερική, με το Σύνταγμα και το Κογκρέσο της, διστάζει μπροστά στον Μασκ, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να μη διαβάσει τα σημάδια εγκαίρως.
Βίντεο: CNN – διχασμένοι οι ψηφοφόροι του Τέξας για τα εκατομμύρια του Μασκ στην κούρσα για τη Γερουσία.
Σύνταξη SAROTIKA
Σχόλια0Πατήστε + για να δείτε ή να γράψετε σχόλιο
Δημοσίευση σχολίου