Ισραήλ: η κάλπη του Νετανιάχου και το ελληνικό συμφέρον
Προεκλογική ανάλυση από το επίσημο κανάλι DW News: Final election push in Israel, but where is push for peace?. Η DW είναι γερμανικός δημόσιος διεθνής ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός. Ενσωμάτωση του επίσημου player χωρίς περικοπή ή επαναφόρτωση, σύμφωνα με την πολιτική χρήσης της DW. Δεν αποτελεί ανακοίνωση εκλογικού αποτελέσματος.
Η ισραηλινή κάλπη της 27ης Οκτωβρίου δεν αφορά μόνο την πολιτική επιβίωση του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Αφορά την ικανότητα μιας κοινωνίας, έπειτα από τρία χρόνια πολεμικών συγκρούσεων, να απαιτήσει λογοδοσία και διαφορετική στρατηγική. Για την Ελλάδα, το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι ποιος ηγέτης θεωρείται περισσότερο φιλικός. Είναι ποια κυβέρνηση θα περιορίσει την περιφερειακή αστάθεια, θα διατηρήσει αξιόπιστες συνεργασίες και θα σεβαστεί κανόνες που η Αθήνα επικαλείται για τη δική της ασφάλεια.
Η ψήφος δεν εκλέγει απευθείας πρωθυπουργό
Το Associated Press περιγράφει μια αναμέτρηση με κεντρικά ζητήματα την ασφάλεια, την υποχρεωτική στρατιωτική υπηρεσία και την πολιτική ευθύνη μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Κύριος αντίπαλος του Νετανιάχου εμφανίζεται ο πρώην αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων Γκάντι Άιζενκοτ. Αυτά είναι δεδομένα του προεκλογικού ανταγωνισμού, όχι ανακοίνωση νικητή.
Οι πολίτες ψηφίζουν κόμματα. Η διακυβέρνηση εξαρτάται από τη συγκρότηση κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, με όριο τις 61 έδρες στην Κνεσέτ των 120 μελών. Επομένως, ούτε μια καλή επίδοση του Λικούντ εγγυάται παραμονή του Νετανιάχου ούτε η ενίσχυση αντιπάλων του εξασφαλίζει αυτόματα αντικατάστασή του. Οι μετεκλογικές συνεργασίες μπορούν να αποδειχθούν εξίσου καθοριστικές με την καταμέτρηση.
Η δική μου εκτίμηση είναι ότι το πραγματικό διακύβευμα βρίσκεται στην ποιότητα της επόμενης εντολής. Μια κυβέρνηση που στηρίζεται αποκλειστικά στον φόβο μπορεί να κερδίσει χρόνο, αλλά δυσκολεύεται να προσφέρει βιώσιμη ασφάλεια. Αντίστροφα, μια αντιπολίτευση που ενώνεται μόνο για να απομακρύνει έναν πρωθυπουργό δεν αποκτά αυτομάτως κοινό σχέδιο για τη Γάζα, τους θεσμούς και τις σχέσεις με τους γείτονες.
Γιατί η Αθήνα χρειάζεται θεσμούς, όχι προστάτες
Η ελληνοϊσραηλινή συνεργασία δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Στην κοινή διακήρυξη της τριμερούς συνόδου, τον Δεκέμβριο του 2025, Ελλάδα, Ισραήλ και Κύπρος επιβεβαίωσαν συνεργασία στην άμυνα, στη θαλάσσια ασφάλεια, στην ενέργεια και στην προστασία κρίσιμων υποδομών. Πρόκειται για επίσημο πλαίσιο προθέσεων και δεσμεύσεων, όχι για πιστοποίηση ότι κάθε εξαγγελθέν έργο έχει ολοκληρωθεί.
Αυτό το θεσμικό υπόβαθρο μειώνει, κατά την εκτίμησή μου, τον κίνδυνο μιας συνολικής ανατροπής των σχέσεων μόνο λόγω αλλαγής πρωθυπουργού. Δεν αποκλείει όμως επανεξέταση προτεραιοτήτων, καθυστερήσεις ή αλλαγή ύφους. Η ελληνική διπλωματία χρειάζεται επαφές με περισσότερους πολιτικούς και θεσμικούς συνομιλητές, ώστε μια χρήσιμη εταιρική σχέση να μην εξαρτάται από την προσωπική χημεία δύο ηγετών.
Το θετικό σενάριο για την Ελλάδα
Μια σταθερή κυβέρνηση, ανεξαρτήτως προσώπων, που θα επιδιώξει ουσιαστική αποκλιμάκωση και αξιόπιστη πολιτική διευθέτηση θα μπορούσε να ωφελήσει την Ελλάδα. Λιγότερη περιφερειακή ένταση σημαίνει πιθανώς ασφαλέστερες μεταφορές, μικρότερη αβεβαιότητα για επενδύσεις και ευνοϊκότερες συνθήκες για τουρισμό και εμπορικές συναλλαγές. Αυτοί είναι πιθανοί μηχανισμοί επίδρασης, όχι μετρημένα κέρδη που μπορούν ήδη να εγγραφούν στον ελληνικό προϋπολογισμό.
Θετική θα ήταν επίσης μια ισραηλινή ηγεσία περισσότερο πρόθυμη να συνεργαστεί με ευρωπαϊκούς θεσμούς και να διευκολύνει ανθρωπιστικές πρωτοβουλίες. Η Ελλάδα θα είχε μεγαλύτερο περιθώριο να συνδυάζει την ασφάλεια με την περιφερειακή συνεννόηση. Το κριτήριο, όμως, είναι οι αποφάσεις για τους αμάχους, την ανθρωπιστική πρόσβαση και την ειρήνη, όχι η ετικέτα κεντρώου ή μετριοπαθούς που συνοδεύει έναν υποψήφιο.
Στο ενεργειακό πεδίο, καμία εκλογική νίκη δεν αντικαθιστά τις τεχνικές μελέτες, τη χρηματοδότηση και τη νομική ασφάλεια των διασυνδέσεων. Οι υποσχέσεις για περιφερειακούς διαδρόμους χρειάζονται έλεγχο κόστους και βιωσιμότητας. Διαφορετικά, η γεωπολιτική αισιοδοξία κινδυνεύει να δημιουργήσει προσδοκίες που θα πληρώσουν καταναλωτές και φορολογούμενοι χωρίς αποδεδειγμένο δημόσιο όφελος.
Το αρνητικό σενάριο και οι παγίδες
Παρατεταμένη αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης ή μια εύθραυστη πλειοψηφία θα μπορούσε να επιβαρύνει τον περιφερειακό σχεδιασμό. Εάν συνοδευόταν από νέα κλιμάκωση, η Ελλάδα θα αντιμετώπιζε ενδεχόμενες πιέσεις στο ενεργειακό κόστος, στις θαλάσσιες μεταφορές και στις επιχειρήσεις προστασίας πολιτών. Δεν είναι τεκμηριωμένο, ωστόσο, ότι η εκλογική αβεβαιότητα από μόνη της προκαλεί συγκεκριμένη αύξηση τιμών ή άμεση στρατιωτική απειλή.
Υπάρχει και ένας πιο σύνθετος κίνδυνος: η Αθήνα να θεωρήσει ότι η διατήρηση της συνεργασίας απαιτεί σιωπή απέναντι σε παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Μια τέτοια στάση θα αποδυνάμωνε τη συνέπεια της ελληνικής επιχειρηματολογίας για κυριαρχικά δικαιώματα και θα περιόριζε την αξιοπιστία της απέναντι σε αραβικούς εταίρους. Η αναγκαία σχέση με το Ισραήλ δεν επιβάλλει πολιτική ταύτιση με οποιονδήποτε κυβερνητικό συνασπισμό.
Το σοβαρό αντεπιχείρημα είναι ότι η συνέχεια στην ηγεσία προσφέρει προβλεψιμότητα σε περιόδους κρίσης. Αυτό μπορεί να ισχύει για επιμέρους συμφωνίες. Προβλεψιμότητα, όμως, δεν σημαίνει αναγκαστικά σταθερότητα: αν η γνωστή πολιτική αναπαράγει σύγκρουση, το κόστος της συνέχειας μπορεί να υπερβαίνει την αβεβαιότητα μιας αλλαγής. Αντίστοιχα, ούτε κάθε αλλαγή κυβέρνησης αποτελεί εγγύηση ειρήνης ή αποτελεσματικής διακυβέρνησης.
Η άποψή μας
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να στοιχηματίσει σε πρόσωπο. Χρειάζεται να υπερασπιστεί συγκεκριμένους στόχους: προστασία αμάχων, πολιτική λύση με ασφάλεια για Ισραηλινούς και δικαιώματα για Παλαιστινίους, λειτουργικές συνεργασίες με την Κύπρο και ανθεκτικές οικονομικές διαδρομές. Η αποδοχή του εκλογικού αποτελέσματος δεν καταργεί την υποχρέωση κριτικής στις πολιτικές της κυβέρνησης που θα προκύψει.
Η εκτίμησή μου είναι σαφής: θετικό για την Αθήνα θα είναι όποιο αποτέλεσμα μεταφραστεί σε αποκλιμάκωση, θεσμική αξιοπιστία και εφαρμόσιμες συνεργασίες. Αρνητικό θα είναι όποιο παρατείνει την πολεμική εκκρεμότητα και ενισχύσει εξαρτήσεις. Το ελληνικό συμφέρον υπηρετείται με στρατηγική αυτονομία, όχι με πανηγυρισμούς για νικητές πριν κλείσει η κάλπη ή ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις.
Σχόλια0Πατήστε + για να δείτε ή να γράψετε σχόλιο
Δημοσίευση σχολίου