Ισραήλ: το δίλημμα της αποτροπής και η θέση της Ελλάδας
.jpg)
Η ισραηλινή άσκηση δεν αποτελεί απόδειξη επικείμενου πολέμου. Αποτελεί, όμως, ένδειξη ότι η αποτροπή στην περιοχή λειτουργεί υπό έντονη πίεση. Η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των μονάδων που κινητοποιούνται, αλλά στο κατά πόσο κυβερνήσεις και επιτελεία μπορούν να ξεχωρίσουν την προετοιμασία άμυνας από την προετοιμασία επίθεσης. Για την Ελλάδα, αυτή η διάκριση έχει οικονομική, διπλωματική και αμυντική σημασία.
Βίντεο αρχείου, 21 Μαρτίου 2022: προσγειώσεις F-15E στην Ανδραβίδα για τον Ηνίοχο 2022. Δεν απεικονίζει την ισραηλινή άσκηση του 2026. Alexandra Longfellow / U.S. Air Force, 86th Airlift Wing, DVIDS. Χρήση του επίσημου player, χωρίς επαναφόρτωση. Όροι χρήσης. The appearance of U.S. Department of War (DoW) visual information does not imply or constitute DoW endorsement.
Τι γνωρίζουμε πραγματικά
Σύμφωνα με το JNS, ο ισραηλινός στρατός ξεκίνησε στις 25 Οκτωβρίου μεγάλη άσκηση στο βόρειο και κεντρικό Ισραήλ, με συμμετοχή τεσσάρων μεραρχιών και της αεροπορίας. Το πρόγραμμα προέβλεπε δραστηριότητες και στις 26 Οκτωβρίου. Η ισραηλινή ανακοίνωση, όπως μεταδόθηκε, την ενέτασσε στον ετήσιο σχεδιασμό εκπαίδευσης, διευκρινίζοντας ότι οι μετακινήσεις δεν υποδήλωναν περιστατικό ασφαλείας.
Το Fox News περιγράφει σενάρια αιφνιδιαστικής επίθεσης και διείσδυσης από αέρα και έδαφος, με αξιοποίηση διδαγμάτων από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Πρόκειται για δήλωση επιχειρησιακού προσανατολισμού, όχι για ανεξάρτητη απόδειξη συγκεκριμένου σχεδίου αντιπάλου. Αντίστοιχα, ο χαρακτηρισμός της άσκησης ως μεγαλύτερης των τελευταίων ετών αποδίδεται στον αναλυτή Εχούντ Εϊλάμ· δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως συγκριτικό δεδομένο χωρίς αναλυτικά στοιχεία.
Το 1973 προειδοποιεί, δεν προβλέπει
Ο Εϊλάμ επικαλείται τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ για να εξηγήσει πώς στρατιωτικές προετοιμασίες μπορούν να παρερμηνευθούν. Η ιστορική αναλογία είναι χρήσιμη ως προειδοποίηση για την αποτυχία αξιολόγησης πληροφοριών. Γίνεται, ωστόσο, παραπλανητική όταν χρησιμοποιείται σαν απόδειξη ότι επαναλαμβάνεται αναγκαστικά το ίδιο σενάριο. Άλλοι δρώντες, διαφορετικές δυνατότητες και διαφορετικές πολιτικές επιδιώξεις αποκλείουν τις εύκολες ιστορικές εξισώσεις.
Η δική μου εκτίμηση είναι ότι ο μεγαλύτερος άμεσος κίνδυνος βρίσκεται στον κύκλο αμοιβαίας καχυποψίας. Μια αμυντική ανάπτυξη μπορεί να εκληφθεί ως προπαρασκευή πλήγματος, προκαλώντας αντίστοιχη κινητοποίηση και πίεση για προληπτική ενέργεια. Αυτό δεν καθιστά αναπόφευκτη την κλιμάκωση. Καθιστά απαραίτητους τους διαύλους επικοινωνίας, τις σαφείς προειδοποιήσεις και τον πολιτικό έλεγχο των στρατιωτικών επιλογών.
Το σοβαρό αντεπιχείρημα είναι ότι η ετοιμότητα μπορεί πράγματι να αποτρέψει επιθέσεις. Η εκπαίδευση, ο συντονισμός και η προστασία κοινοτήτων αποτελούν θεμιτές λειτουργίες άμυνας. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η επίδειξη ισχύος υποκαθιστά τη στρατηγική ή όταν κάθε κίνηση του αντιπάλου ερμηνεύεται αυτομάτως ως επιβεβαίωση των χειρότερων υποθέσεων.
Πώς μεταφέρεται το κόστος στην Ελλάδα
Για την ελληνική οικονομία, μια νέα περιφερειακή κλιμάκωση θα μπορούσε να μεταδοθεί μέσω της ενέργειας, των μεταφορών και της αβεβαιότητας. Οι υψηλότερες τιμές καυσίμων επιβαρύνουν μετακινήσεις, παραγωγή και διανομή προϊόντων. Δεν χρειάζεται ελληνική στρατιωτική εμπλοκή για να φτάσει ένας εξωτερικός κραδασμός στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Δεν μπορεί, πάντως, να αποδοθεί συγκεκριμένη αύξηση τιμών στην ίδια την άσκηση χωρίς πραγματικά δεδομένα αγοράς.
Στη ναυτιλία, ενδεχόμενες απειλές κατά εμπορικών διαδρομών μπορούν να αυξήσουν ασφάλιστρα, να προκαλέσουν παρακάμψεις και να παρατείνουν παραδόσεις. Τα υψηλότερα ναύλα δεν ισοδυναμούν αυτομάτως με εθνικό όφελος: συνυπάρχουν κίνδυνοι για πληρώματα, πλοία και εφοδιαστικές αλυσίδες. Στον τουρισμό, πιθανές ακυρώσεις ή αλλαγές αεροπορικών δρομολογίων χρειάζονται παρακολούθηση, όχι καταστροφολογικές προβλέψεις ή ατεκμηρίωτες βεβαιότητες για μεταφορά επισκεπτών στην Ελλάδα.
Αμυντική συνεργασία χωρίς λευκή επιταγή
Η Αθήνα οφείλει να διακρίνει τη συνεργασία με το Ισραήλ από την αυτόματη αποδοχή κάθε ισραηλινής στρατιωτικής επιλογής. Η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και η εκπαίδευση μπορούν να ενισχύουν ελληνικές δυνατότητες, χωρίς να καταργούν την αυτονομία αποφάσεων. Ούτε μια άσκηση ούτε μια εταιρική σχέση αποδεικνύουν από μόνες τους ελληνική συμμετοχή σε επιχειρήσεις κατά τρίτης χώρας.
Χρειάζεται ταυτόχρονα συνεπής προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, στην προστασία αμάχων και στην αποκλιμάκωση. Η ασφάλεια των Ισραηλινών πολιτών και τα δικαιώματα των Παλαιστινίων δεν είναι ανταγωνιστικές αρχές που επιτρέπουν επιλεκτική ευαισθησία. Μια χώρα που επικαλείται κανόνες για τα δικά της κυριαρχικά δικαιώματα αποδυναμώνει τη θέση της όταν αντιμετωπίζει τους ίδιους κανόνες ως διαπραγματεύσιμους αλλού.
Ειδικά για την Κύπρο, η ελληνική πολιτική χρειάζεται συντονισμό με τη Λευκωσία και όχι αποφάσεις που θεωρούν δεδομένες τις δικές της εκτιμήσεις ασφαλείας. Η γεωγραφική εγγύτητα δημιουργεί ανάγκη προετοιμασίας για ανθρωπιστικές μετακινήσεις και ενδεχόμενες απομακρύνσεις πολιτών, χωρίς να αποδεικνύει ότι μια τέτοια επιχείρηση επίκειται ή ότι έχει ήδη αποφασιστεί.
Αντίστοιχα, η δημόσια συζήτηση πρέπει να ζητά απαντήσεις για αρμοδιότητες, κοινοβουλευτικό έλεγχο και όρια αποστολών. Οι προμήθειες οπλικών συστημάτων δεν αντικαθιστούν ούτε την πολιτική προστασία ούτε τη συντήρηση των υπαρχόντων μέσων. Η ασφάλεια μετριέται στην ανθεκτικότητα της κοινωνίας και στην ικανότητα αποφυγής ανεξέλεγκτων δεσμεύσεων, όχι μόνο σε εντυπωσιακές εικόνες.
Η άποψή μας
Η ελληνική απάντηση πρέπει να είναι συγκεκριμένη: σχέδια προστασίας πολιτών και ναυτικών, συντονισμός με την Κύπρο, έλεγχος ετοιμότητας κρίσιμων υποδομών και διαφανής ενημέρωση για ενδεχόμενες αποφάσεις εμπλοκής. Στην οικονομία προέχουν η παρακολούθηση του ενεργειακού κόστους και στοχευμένα μέτρα εφόσον προκύψουν τεκμηριωμένες ανάγκες, όχι προληπτικές εξαγγελίες χωρίς αποτίμηση.
Η εκτίμησή μου είναι ότι η Ελλάδα έχει μεγαλύτερο συμφέρον να λειτουργεί ως αξιόπιστος παράγοντας σταθερότητας παρά ως επικοινωνιακό παρακολούθημα οποιουδήποτε συμμάχου. Αυτό απαιτεί ισχυρή άμυνα αλλά και διπλωματική πρωτοβουλία, με ευρωπαϊκό συντονισμό και ανοικτή επικοινωνία στην περιοχή. Το δίδαγμα του 1973 δεν είναι ότι κάθε άσκηση κρύβει πόλεμο. Είναι ότι η βεβαιότητα πως γνωρίζουμε τις προθέσεις του άλλου μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Η ετοιμότητα προστατεύει όταν συνοδεύεται από κρίση· χωρίς κρίση, μπορεί να πολλαπλασιάσει τον φόβο που υποτίθεται ότι αντιμετωπίζει.
Σχόλια0Πατήστε + για να δείτε ή να γράψετε σχόλιο
Δημοσίευση σχολίου